Ðọc xong bức thư, tôi và Chu Văn Hải đều im lặng. Trong lòng tôi ngổn ngang, chẳng biết là cảm xúc gì. Chu Văn Hải bước tới bên cửa sổ, châm một điếu thuốc. Ðây là lần đầu tiên anh hút thuốc kể từ khi nghỉ hưu. Trong làn khói lượn lờ, tôi không nhìn rõ nét mặt anh.
Rất lâu sau, anh dụi tắt điếu thuốc. “Hứa Tĩnh, mai chúng ta đến Cục Nhà đất một chuyến.”
“Hả?” Tôi có phần khó hiểu.
“Chúng ta sẽ chuyển quyền sở hữu căn nhà cũ đó, quyên tặng cho trại trẻ mồ côi của thành phố.” Anh quay lại nhìn tôi, ánh mắt trong sáng mà kiên định. “Cái mà chúng ta muốn, chưa bao giờ là những thứ này. Ðiều chúng ta muốn – là một xã hội trong sạch, nơi người ta có thể ngẩng cao đầu làm người, làm việc.”
Khoảnh khắc đó, ánh nắng chiếu qua ô cửa sổ, rơi xuống mái tóc điểm sương của anh, ánh lên một quầng sáng vàng rực. Tôi nhìn anh – chợt thấy, đời này được làm vợ anh, thật đáng giá.
Chúng tôi không nhận căn nhà đó. Hôm sau, Chu Văn Hải gửi trả nguyên vẹn lá thư và chiếc chìa khóa. Trong phong bì, anh kẹp thêm một mảnh giấy. Trên giấy – là tám chữ do anh viết tay: “Chỉ làm việc thiện, chẳng hỏi tương lai.”
***
Bầu trời Giang Thành, chợt trở nên trong xanh. Những tầng mây âm u từng che phủ suốt hai mươi năm, như tan biến cùng sự sụp đổ của Lý Kiến Quốc và đám người kia. Cuộc sống của tôi và Chu Văn Hải, cũng trở nên bình yên chưa từng có. Nhưng sự yên bình này, không giống với sự lạnh lẽo, im lìm trước kia.
Trước kia, chẳng ai đoái hoài đến chúng tôi. Giờ thì, không ai dám tùy tiện đến quấy rối. Thay đổi rõ nhất, là từ hàng xóm và mấy tiểu thương ngoài chợ.
Trước đây, chúng tôi đi ngang qua, cùng lắm chỉ được chào lấy lệ, xã giao lạnh nhạt. Giờ thì, từ xa đã có người niềm nở bắt chuyện.
“Thầy Chu, đi chợ đấy à?”
“Chị Hứa, hôm nay nhìn chị có khí sắc ghê!”
Trong ánh mắt họ, có một thứ tình cảm vừa kính nể, vừa hiếu kỳ, lại vừa thán phục – đầy phức tạp.
Cái tên Chu Văn Hải, tuy chưa từng xuất hiện trong bất kỳ thông báo chính thức nào, nhưng Giang Thành thì nhỏ, đặc biệt trong nội bộ thể chế – không gì là bí mật mãi được. Một người – lật đổ cả một mạng lưới lợi ích phức tạp. Chuyện như truyền kỳ ấy, sớm đã lan truyền khắp nơi. Chồng tôi – từ một kẻ bị thương hại, một người đàn ông “nhu nhược” suốt nửa đời – nay đã trở thành “cao nhân ẩn thế” trong mắt mọi người.
Tôi thấy tự hào – nhưng cũng có lúc thấy không thoải mái.
Hôm ấy, tôi và Chu Văn Hải đi siêu thị, tình cờ gặp một đồng nghiệp cũ của anh – lão Lưu. Tôi có chút ấn tượng – lão ta là tay lão luyện trong quan hệ, không đắc tội ai, nhưng cũng chẳng bao giờ dám đứng ra vì ai. Hồi còn làm chung, lão ta đối với Chu Văn Hải cũng tỏ ra khách sáo, nhưng trong thái độ luôn ẩn chứa sự thương hại đầy kiêu ngạo.
“Ấy dà! Lão Chu!” Vừa thấy chúng tôi, lão Lưu lập tức nở nụ cười toe toét, nhanh nhẹn bước tới, bắt tay Chu Văn Hải đầy nhiệt tình. “Tôi nói rồi mà! Biết ngay lão Chu không phải người tầm thường! Ðây là gì? Là đại trí giả ngu, là cao thủ ẩn mình đấy!”
Giọng lão to đến mức khiến nhiều người quay lại nhìn.
“Ngày trước, lũ như Vương Hồng Ba đối xử với anh thế, tôi ngứa mắt lắm! Nhưng tôi lực bất tòng tâm, giận mà chẳng dám nói! Giờ thì tốt rồi, ác giả ác báo, hả dạ lắm!” Lão ta vỗ vai Chu Văn Hải, trưng ra bộ mặt hân hoan như mình cũng có công trạng.
Chu Văn Hải chỉ mỉm cười nhạt, khéo léo rút tay ra. “Lão Lưu, chuyện cũ cả rồi.” Anh vẫn là câu nói đó.
“Phải phải, đều là chuyện qua rồi.” Lão Lưu gật đầu lia lịa “Lão Chu à, giờ anh là thần tượng của cả đơn vị đấy! Khi nào rảnh về đơn vị chia sẻ chút kinh nghiệm? Truyền thụ bí quyết cho đàn em?”
“Tôi chỉ là ông già nghỉ hưu thôi, có gì đâu để truyền.” Chu Văn Hải lắc đầu, nắm tay tôi. “Nhà còn nồi canh đang hầm, chúng tôi đi trước nhé.” Nói rồi, anh dẫn tôi rời đi, lặng lẽ bước qua lão Lưu. Tôi cảm nhận rõ nụ cười niềm nở của lão ta cứng đơ trên mặt.
Ra khỏi siêu thị, tôi không nhịn được: “Anh xem cái bản mặt ông ta kìa, trước đây có thế đâu!”
Chu Văn Hải cười. “Con người là vậy đấy – giẫm kẻ yếu, tâng kẻ mạnh – bản tính mà.” Anh nhìn thấu tất cả. “Anh nhịn suốt hai mươi năm, không phải để hôm nay được nhìn họ đổi sắc mặt tâng bốc mình.”
“Vậy anh nhịn vì điều gì?” Tôi hỏi.
Anh dừng bước, nhìn tôi, nghiêm túc đáp: “Vì tương lai – để sau này, những người như lão Lưu sẽ ít đi. Vì những người trẻ mới vào đơn vị – không cần phải cúi gập lưng mới sống được như anh năm xưa.”
Khoảnh khắc ấy, tôi mới thực sự hiểu anh. Tầm nhìn của anh – chưa bao giờ chỉ nằm trong những hận thù cá nhân. Hai mươi năm ấy, anh không sống để báo thù. Mà là để dọn sạch một vùng đất – nơi người tử tế có thể ngẩng cao đầu mà sống.
