Mười hai giờ trưa Chủ nhật, mọi người đến đủ. Anh cả, chị dâu cả, anh hai, chị dâu hai, tôi, bố, mẹ. Bảy người ngồi kín phòng khách. Lần này chị dâu cả mặc đặc biệt trang trọng, còn mang theo một cặp hồ sơ. Trong đó có gì, rất nhanh tôi đã biết.
Bố tôi ngồi ở vị trí quen thuộc, giữa sofa, trước mặt đặt cốc trà.
“Vì cuộc họp do con đề nghị, con nói trước.” Ông nhìn chị dâu cả.
Chị ấy mở cặp hồ sơ. “Bố mẹ, anh cả, em hai, Hiểu Hiểu, hôm nay con nói thẳng. Không phải con muốn gây chuyện, mà là chuyện này không nói cho rõ
thì sau này còn ầm ĩ hơn.”
Chị ấy lấy tài liệu đầu tiên ra. “Đây là phương án bồi thường giải tỏa của khu bên cạnh năm ngoái con in ra. Những căn nhà cũ trong khu làng giống nhà mình, tính bồi thường theo diện tích cộng bồi thường nhân khẩu, tổng hợp lại trung bình mỗi hộ nhận từ hai triệu rưỡi đến ba triệu.” Chị ấy đặt lên bàn. “Nhà cũ nhà mình diện tích xây dựng chín mươi lăm mét vuông, cộng diện tích sân, diện tích sử dụng thực tế hơn một trăm hai mươi mét. Theo tiêu chuẩn khu bên cạnh, ước tính thận trọng cũng được hơn ba triệu.”
Chị ấy lại lấy tài liệu thứ hai. “Đây là bản sao thỏa thuận chia nhà lúc trước. Trong thỏa thuận viết ‘nhà cũ giao cho bố mẹ cư trú sử dụng’. Chú ý, viết là ‘cư trú sử dụng’, không phải ‘quyền sở hữu thuộc về bố mẹ’. Về pháp luật hai câu này có khác nhau.”
Máu tôi lập tức dồn lên đầu. “Chị đã tìm luật sư xem rồi?”
Chị dâu cả ngẩng đầu, “Đúng, tôi đã tư vấn. Theo cách ghi này, quyền sở hữu căn nhà vẫn có thể thảo luận.”
Người phụ nữ này, chị ta đã chuẩn bị toàn diện.
Chị dâu hai siết chặt ngón tay mình, một tiếng cũng không nói. Mặt anh hai từng chút trầm xuống.
Anh cả ngồi cạnh chị dâu cả, từ đầu đến cuối cúi đầu.
Mẹ tôi ngồi cạnh bố, mặt không biểu cảm.
“Nói hết chưa?” bố hỏi.
“Còn.” Chị dâu cả lấy tài liệu thứ ba ra. “Đây là chi tiết tiền lương của anh cả mấy năm nay. Từ năm 2012 đến 2024, anh cả tổng cộng kiếm gần sáu trăm nghìn. Ngoài khoản hơn chín mươi nghìn đã đối sổ lúc chia nhà, phần còn lại đều tiêu cho gia đình này, gồm nuôi hai người già, cho Hiểu Hiểu đi học, làm đám cưới cho em hai. Anh cả đóng góp nhiều nhất cho nhà nhưng lúc chia lại nhận căn nhỏ nhất.”
Chị ấy xếp ba tập tài liệu thành một hàng. “Yêu cầu của con rất đơn giản. Sau khi tiền đền bù giải tỏa được trả, anh cả phải được ít nhất bốn mươi phần trăm.”
Bốn mươi phần trăm, bốn mươi phần trăm của ba triệu là một triệu hai.
Phòng khách yên tĩnh đến cực điểm.
Bố không động, tay vẫn đặt trên cốc trà. Mười giây, hai mươi giây, ba mươi giây trôi qua… Ông mở miệng. “Con nói xong rồi?”
Chị dâu cả gật đầu.
“Được. Vậy bố nói mấy câu.” Ông đứng dậy, đi tới cạnh tủ quần áo. Cúi người, lấy chìa khóa trong túi ra, mở ngăn kéo vẫn luôn khóa, lấy ra một túi hồ sơ.
Ông đặt túi hồ sơ lên bàn, mở ra, lần lượt trải từng thứ bên trong.
Thứ đầu tiên: giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà. “Người đứng tên quyền sở hữu căn nhà này là ai?”
Chị dâu cả nghiêng đầu nhìn, trên đó viết: Vương Tú Phân, tên mẹ tôi.
“Căn nhà này…” Chị dâu cả sững người, “Sao lại là tên mẹ?”
“Vì đã sang tên cho mẹ con rồi. Năm ngoái.” Bố nói, giọng nhàn nhạt.
Mặt chị dâu cả biến sắc dữ dội.
“Con nói câu ‘cư trú sử dụng’ có vấn đề pháp lý, đúng. Vì vậy năm ngoái bố đã làm thủ tục sang quyền sở hữu. Bây giờ con tìm luật sư xem lại đi, còn phần của con không.”
Miệng chị dâu cả mở ra rồi khép lại, khép lại rồi lại mở. Cơ sở pháp lý trong cặp hồ sơ của chị ấy được xây trên tiền đề “quyền sở hữu còn tranh chấp”. Bây giờ tiền đề đó không còn. Nhà là của mẹ tôi, gọn gàng, rõ ràng, pháp luật không có tranh chấp.
“Bố… bố mẹ sang tên từ khi nào? Sao không nói với bọn con?”
“Nhà của bố, sang tên cho vợ bố, cần phải nói với các con à?”
Mặt chị dâu cả lúc đỏ lúc trắng, nhưng chị ấy vẫn chưa bỏ cuộc. “Cho dù nhà là của mẹ, nhưng tiền đền bù giải tỏa, đó là tài sản của cả nhà…”
“Cả nhà? ‘Cả nhà’ mà con nói là ai?” Bố rút thứ thứ hai từ túi hồ sơ ra, là Thỏa thuận chia nhà.
“Giấy trắng mực đen, ký tên lăn tay. Chia nhà là chia nhà. Chia xong, các con là gia đình của các con, bố mẹ là gia đình của bố mẹ. Tài sản của bố mẹ không có một đồng liên quan đến các con. Về luật hay về lý, không có chỗ nào đứng được.”
Hơi thở chị dâu cả trở nên gấp gáp. “Vậy tiền anh cả kiếm mấy năm…”
“Đã đối sổ. Hơn chín mươi ngàn đã đưa cho các con. Phần còn lại tiêu cho cả nhà. Lúc đó con ký tên, công nhận sổ sách. Giờ muốn lật sổ cũ à?”
Tay chị dâu cả run lên. Chị ấy lật tung mọi chuẩn bị mà không ngờ bố đã sắp xếp từ một năm trước.
Lúc này mẹ tôi lên tiếng. Tất cả mọi người đều nhìn bà. Bà vẫn ngồi đó, từ lúc chị dâu cả bắt đầu nói đến giờ chưa từng cử động. “Lệ Lệ.”
Chị dâu cả sững một chút.
“Mẹ biết con thấy tủi. Lỗi kiếm tiền nuôi nhà, con thấy hồi đáp nó nhận được không đủ.” Giọng mẹ rất bình tĩnh. “Nhưng con có biết học phí đi học của Lỗi là mẹ bán của hồi môn mới có không. Năm hai mươi tuổi mẹ lấy về đây, trong tay chỉ có chút đồ ấy, một vòng tay bạc, một dây chuyền vàng, hai bộ chăn tơ tằm. Bán hết, mới nuôi nó học hết trung học rồi thi vào trường nghề.”
Chị dâu cả không nói.
“Nó vào nhà máy, lúc lương mỗi tháng tám trăm, mẹ nấu cơm ở căng tin công trường, tối về vá quần áo cho người ta, cuối tuần bày hàng bán bánh, từng đồng từng hào để dành. Tiền mẹ góp cộng với lương của nó mới gom đủ tiền đặt cọc mua nhà. Hai căn nhà, con nói là nó kiếm được. Nhưng nếu không có tiền mẹ bù vào mấy năm nay, chỉ dựa vào một mình tiền lương của nó, con nghĩ mua nổi không?”
Môi chị dâu cả động đậy.
“Mấy năm nay, mẹ không có thu nhập. Con chê mẹ ăn nhiều, tiêu nhiều, vô dụng. Nhưng con có biết từ căn bếp tới chợ rau, tới quầy hàng, tới trước máy khâu, mẹ đã làm bao nhiêu việc mà con không nhìn thấy không?” Ngón tay bà đặt lên bản thỏa thuận chia nhà. “Trong cái nhà này, mỗi đồng tiền, mỗi hạt gạo đều có phần của mẹ. Căn nhà con muốn chia này, gạch là mẹ cùng bố con xây, vữa là mẹ trát. Con nói con muốn bốn mươi phần trăm?” Mẹ cười một cái, nụ cười rất nhạt, rất nhẹ, nhưng tất cả những người có mặt đều cảm nhận được sức nặng. “Cách tính của con, không tính phần của mẹ.”
Cả phòng không ai nói gì.
Môi chị dâu cả run lên.
Anh cả cuối cùng ngẩng đầu, nhìn mẹ một cái. Trong ánh mắt ấy có thứ gì đó vỡ ra, là áy náy. “Mẹ…” anh gọi một tiếng, giọng khàn đi.
Mẹ nhìn anh một cái, không đáp.
“Được rồi,” bố tôi ngồi xuống lại, “nói đến mức này, bố nói câu cuối cùng.” Ông nhìn chị dâu cả. “Căn nhà này giải tỏa hay không, đền bao nhiêu tiền, là chuyện của bố và mẹ con. Nếu con còn muốn làm con dâu nhà họ Tô cho tử tế, lễ Tết về ăn một bữa cơm, mẹ con vẫn chào đón. Nếu con còn tiếp tục tính toán mấy thứ của hai ông bà già này…” Ông bưng cốc trà lên. “Sau này cánh cửa nhà này con không cần bước vào nữa.”
Chị dâu cả đứng bật dậy. Mặt chị ấy đỏ bừng, vành mắt cũng đỏ. Nhưng không phải đỏ vì tủi, mà vì tức.
“Chúng ta đi.” Chị ấy kéo anh cả.
Anh cả không động.
“Tô Lỗi!”
Anh cả ngẩng đầu, nhìn bố rồi lại nhìn mẹ. Anh chậm rãi đứng lên. “Bố, mẹ, con xin lỗi.” Anh cúi người thật sâu, rồi đi theo chị dâu cả.
Khoảnh khắc cửa đóng lại, tay mẹ lập tức siết chặt lớp vải trên đầu gối, nhưng bà không khóc.
Anh hai ngồi nguyên chỗ, há miệng mấy lần mới nói được. “Bố, anh cả…”
“Cứ để nó đi. Đầu óc tỉnh rồi tự khắc quay lại.”
Bố thu những tài liệu trên bàn, bỏ lại vào túi hồ sơ rồi khóa trong ngăn kéo.
Chị dâu hai kéo tay áo anh hai. Anh gật đầu, đứng lên.
“Bố, mẹ, con với Tiểu Huệ về trước. Có chuyện gì cứ gọi bọn con.”
“Đi đi.”
Mọi người đi hết. Căn nhà cũ lại chỉ còn ba người. Mẹ đứng dậy, vào bếp hâm lại bữa trưa.
“Ra ăn cơm.”
Tôi ngồi xuống bàn, một miếng cũng không nuốt nổi. “Mẹ, sao mẹ chưa từng nói với bọn con chuyện mẹ tích cóp tiền suốt nhiều năm?”
Mẹ múc cho tôi một bát canh. “Nói với con làm gì?”
“Mẹ không nói, chị dâu mới nghĩ mẹ chẳng có gì nên mới dám bắt nạt mẹ như vậy.”
“Mẹ có tiền hay không không liên quan tới việc nó bắt nạt mẹ. Loại người như nó, con có mười ngàn nó cũng chê ít.”
Bố ngồi bên cạnh cắm cúi ăn cơm, nghe vậy khóe miệng hơi động. “Mẹ con nhìn rõ hơn con.”
Tôi không phục. “Vậy bố mẹ định làm sao? Chị dâu sẽ không dừng ở đây đâu.”
“Tùy nó.” Bố cắn một miếng màn thầu.
Nhưng chị dâu cả quả thật không “dừng ở đây”. 
