Sự kiện sáu tháng sau nằm ngoài dự liệu của tôi. Từ Mạn Vân vào tù, con gái bà ta là Từ Nguyệt tìm đến tận cửa, không phải đến để xin lỗi, mà là đến để đe dọa.
Chiều hôm đó tôi đang làm thêm giờ ở ủy ban phường, trên điện thoại bỗng hiển thị thông báo một bài viết trên Weibo. Một tài khoản tên “Tiếng nói công lý 20XX” đã đăng một bài viết dài. Tiêu đề là: [Lão quản giáo về hưu và con trai của cựu nam tù nhân cấu kết hãm hại, cán bộ tỉnh ngậm oan ngồi tù].
Tôi nhấn vào xem. Bài viết dài ba ngàn chữ, đoạn nào cũng đảo điên trắng đen. Nói bố tôi trong nhà tù có “quan hệ mờ ám” với Thẩm Quang Minh. Nói Thẩm Ngật “sau khi xuất ngũ tinh thần bất ổn, có xu hướng bạo lực chống đối xã hội”. Nói Từ Mạn Vân “một lòng vì công lý lại bị cấp dưới cũ ôm hận vu oan giá họa”. Đính kèm ba bức ảnh. Một tấm là ảnh bố tôi mặc đồng phục làm việc tại trại giam hồi còn trẻ, không biết moi từ đâu ra. Một tấm là ảnh Thẩm Ngật mặc quân phục, cũng không rõ lấy từ đâu. Tấm thứ ba là ảnh cưới của tôi và Thẩm Ngật chụp trước cửa Cục Dân chính. Tên của tôi, cơ quan công tác, địa chỉ nhà ở đều bị phơi bày.
Trong vòng mười phút, lượng chia sẻ vượt quá hai nghìn.
Bình luận được nhiều lượt thích nhất: [Hóa ra bây giờ tố cáo cũng bị lật xe à? Rốt cuộc ai mới là nạn nhân?]
Tôi gọi điện thoại cho Thẩm Ngật.
“Anh xem rồi.” Giọng anh điềm tĩnh lạ thường.
“Sao anh lại bình tĩnh thế?”
“Vì anh biết cô ta sẽ làm vậy.”
“Gì cơ?”
“Từ Nguyệt. Con gái Từ Mạn Vân. Nửa tháng trước cô ta từng liên hệ với anh.”
“Liên hệ với anh? Để nói gì?”
“Cô ta nói nếu anh không ký vào đơn xin rút đơn kiện, cô ta sẽ khiến cả nhà mình sống không bằng c.h.ế.t.”
“Sao anh không kể cho em?”
“Vì anh chờ cô ta lật con bài này.”
“Chờ?”
“Trong bài viết trên Weibo của cô ta có trích dẫn ba đoạn tài liệu nội bộ, gồm hồ sơ quản giáo trại giam, bảng đ.á.n.h giá thường nhật của Thẩm Quang Minh, và một cái gọi là đ.á.n.h giá tâm lý. Cả ba tài liệu này đều là tài liệu nội bộ của nhà tù.”
“Thế thì sao?”
“Thế thì, ai đưa cho cô ta?”
Tôi chợt hiểu ra. “Từ Mạn Vân vẫn còn tai mắt bên trong nhà tù.”
“Không chỉ một người. Ba tài liệu này thuộc ba phòng ban khác nhau. Chứng tỏ mạng lưới quan hệ của Từ Mạn Vân bên trong còn lớn hơn chúng ta tưởng.”
“Anh định làm thế nào?”
“Bài viết trên Weibo này chính là bằng chứng. Phát tán tài liệu mật nội bộ của nhà tù, căn cứ Điều 398 Bộ luật Hình sự, đó là tội tiết lộ bí mật quốc gia.”
“Ý anh là…”
“Cô ta tự dâng nhược điểm tới tận cửa. Đây chính là thứ anh đang chờ.”
“Thẩm Ngật, rốt cuộc anh đã tính trước bao nhiêu bước rồi?”
“Đủ số bước cần thiết.”
Tối hôm đó, Thẩm Ngật thu thập toàn bộ ảnh chụp màn hình bài viết trên Weibo, bảng phân tích truy xuất nguồn gốc tệp tài liệu, cùng tin nhắn đe dọa của Từ Nguyệt từ nửa tháng trước, gộp lại gửi toàn bộ cho Phó tổ trưởng Phạm, đồng thời gửi đến Phòng Tiếp công dân của Viện kiểm sát tỉnh, đồng thời gửi cho ba tờ báo chính thống.
Trong vòng bốn mươi tám giờ, cục diện bị lật ngược hoàn toàn. Viện kiểm sát tỉnh ra tuyên bố: Vụ án Từ Mạn Vân có chứng cứ xác thực, quy trình hợp pháp. Bất kỳ hành vi nào cố ý dùng dư luận mạng để can thiệp vào tính công bằng của pháp luật đều sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nền tảng Weibo lập tức khóa tài khoản kia. Từ Nguyệt bị cơ quan công an áp dụng biện pháp cưỡng chế vì tình nghi tiết lộ bí mật quốc gia và phỉ báng trên mạng Internet.
Hôm đó trên đường từ đồn cảnh sát bước ra, Hà Hiểu Đường đi bên cạnh tôi. “Chồng cậu ác liệt thật đấy.”
“Cậu nói vậy là sao?”
“Rõ ràng anh ta có thể ngăn bài viết đó phát tán từ trước. Nhưng anh ta lại không làm thế. Anh ta chờ cho nó đăng lên, lan truyền, gây ra ảnh hưởng xấu, rồi mới giăng bẫy bắt trọn mẻ.”
“Gọi là gì cơ?”
“Gọi là nuôi cá chờ lớn rồi cất lưới.” Hà Hiểu Đường châm một điếu t.h.u.ố.c. “Nếu chồng cậu mà gia nhập đội hình sự, tớ đành phải làm tay sai cho anh ấy mất.”
Tôi mỉm cười gượng gạo. “Anh ấy không vào đội hình sự đâu. Anh ấy nói muốn mở một tiệm mì.”
“Tiệm mì?”
“Ngày xưa bố anh ấy cũng muốn ra tù mở tiệm mì. Nhưng ông chưa thực hiện được. Anh ấy muốn làm thay bố.”
Hà Hiểu Đường b.úng tàn t.h.u.ố.c. “Thế cũng được. Chờ mở quán tớ sẽ qua ăn mỗi ngày.”
Xử lý xong chuyện của Từ Nguyệt, mọi thứ cuối cùng cũng bình yên. Nhưng yên ổn chưa đầy một tháng, lại có chuyện xảy ra. Không phải là chuyện gì lớn, là sức khỏe của bố tôi.
Bố tôi làm công tác quản giáo hai mươi ba năm, thường xuyên phải trực ca đêm, thiếu ngủ trầm trọng. Về hưu rồi ông cũng chẳng bao giờ đi khám sức khỏe, cứ bảo “khám ra bệnh lại tự dọa mình”. Thẩm Ngật không đồng ý. Anh kiên quyết kéo bố tôi đến Bệnh viện Nhân dân tỉnh.
Ngày lấy kết quả, Thẩm Ngật xem bệnh án trước. Anh đứng ở hành lang suốt mười phút, sau đó bước tới, ngồi xuống cạnh tôi.
“Tình hình sao anh?”
“Tim.” Anh nói khẽ. “Hẹp van hai lá mức độ vừa, cần phải phẫu thuật.”
“Khi nào?”
“Càng sớm càng tốt.”
“Chi phí khoảng bao nhiêu?”
“Chi phí phẫu thuật và hồi phục rơi vào khoảng hai mươi đến hai mươi lăm vạn tệ.”
Toàn bộ tiền tiết kiệm nhà tôi gộp lại cũng chỉ vỏn vẹn tám vạn tệ.
Thẩm Ngật những năm qua sống thân cô thế cô, tiền trợ cấp xuất ngũ đa phần đã dùng hết cho việc lên kế hoạch báo thù và sinh hoạt. Cả hai chúng tôi gom vào vẫn không đủ.
“Em đi vay thêm.” Tôi đứng dậy.
“Từ từ đã.” Thẩm Ngật kéo tôi lại. “Anh còn một khoản.”
“Tiền gì vậy?”
“Hồi còn ở đơn vị anh từng lập công, có một khoản tiền thưởng vẫn chưa động tới. Cộng thêm phần còn dư trong trợ cấp xuất ngũ, được khoảng mười lăm vạn tệ.”
“Đó chẳng phải là khoản dưỡng lão của…”
“Mạng sống của bố quan trọng hơn tiền.”
Khi gọi tiếng “Bố”, anh nói tự nhiên không một chút chần chừ. Tự nhiên như thể đã gọi cả đời.
***
Ca phẫu thuật được sắp xếp vào hai tuần sau. Thẩm Ngật nộp trước mười lăm vạn vào tài khoản bệnh viện. Tôi vay mượn khắp nơi gom được tám vạn. Hà Hiểu Đường không nói một lời mà chuyển khoản hai vạn, bảo “coi như tiền đi mừng cưới”.
Đêm trước khi phẫu thuật, bố tôi ngồi trên giường bệnh, tinh thần rất tốt.
“Bố có căng thẳng không?” Tôi hỏi ông.
“Có gì mà căng thẳng. Hồi xưa Từ Mạn Vân còn không làm gì được bố cơ mà.”
Thẩm Ngật ngồi bên cạnh gọt táo. “Bố, ngày mai phẫu thuật xong, ngày nào con cũng sẽ nấu sườn kho cho bố.”
“Ngày nào cũng ăn ai mà chịu nổi. Phải đổi món liên tục chứ.”
“Vâng, thế thì con sẽ nấu hết một lượt các công thức của bố.”
Bố tôi nhìn anh, mỉm cười, rồi đột nhiên ông thốt ra một câu. “Bố cậu từng nói với bố… điều ông ấy vướng bận nhất trong đời chính là cậu.”
Con d.a.o trên tay Thẩm Ngật khựng lại.
“Ông ấy bảo: ‘Lão Tô à, tôi chỉ sợ sau khi tôi đi rồi, con trai tôi sẽ trở thành một người giống mẹ nó. Trở thành một kẻ chỉ biết dùng nắm đ.ấ.m để giải quyết vấn đề.’ Cậu đã không trở thành người như thế.” Bố vươn tay ra, nắm c.h.ặ.t lấy tay Thẩm Ngật. “Cậu đã dùng cách ngốc nghếch nhất, chậm chạp nhất, nhưng cũng đúng đắn nhất, để đưa Từ Mạn Vân ra trước vành móng ngựa. Nếu bố cậu biết chuyện, ông ấy sẽ rất tự hào.”
Thẩm Ngật đặt quả táo và con d.a.o xuống bàn. Anh cúi người, vùi mặt vào lòng bàn tay bố tôi. “Bố.”
“Ừ.”
“Bố yên tâm. Phẫu thuật xong con sẽ đón bố về nhà.”
“Bố biết rồi.”
Ca phẫu thuật thành công rực rỡ. Bác sĩ mổ chính nói, tình trạng tim của bố tôi còn tốt hơn dự kiến. Có thể là nhờ thói quen sinh hoạt được duy trì đều đặn suốt thời gian dài: ngủ sớm dậy sớm, không hút t.h.u.ố.c uống rượu, ăn uống thanh đạm. “Nền tảng sức khỏe của cụ nhà rất tốt.”
Nghe câu đó khi đứng ngoài phòng mổ, chân tôi mềm nhũn, tựa hẳn vào tường.
Thẩm Ngật đỡ lấy tôi. “Không sao rồi.”
“Em biết. Chỉ là…”
“Anh hiểu.” Anh nắm c.h.ặ.t lấy tay tôi. Lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi. Anh còn căng thẳng hơn cả tôi, chỉ là anh không nói ra.
Trong giai đoạn hồi phục sau mổ, bố tôi tĩnh dưỡng ở nhà suốt hai tháng. Thẩm Ngật mỗi ngày lại đổi một món ăn khác nhau.
Tuần đầu tiên: Sườn kho, canh cá, trứng hấp, cháo hạt kê.
Tuần thứ hai: Gà hầm củ mài, cá vược hấp xì dầu, chè mộc nhĩ tuyết nhĩ táo đỏ.
Đến tuần thứ ba, bố tôi chịu không thấu. “Hai đứa đừng có vây quanh bố nữa. Bố chưa đến mức cần người hầu hạ đâu.”
“Vậy bố muốn làm gì?”
“Bố muốn ra ngoài đi dạo.”
Thế là Thẩm Ngật đi dạo công viên cùng ông. Hai người đi phía trước, tôi theo sau. Bố tôi đi rất chậm. Thẩm Ngật điều chỉnh bước chân cho chậm theo tốc độ của ông.
“Chú Tô, à không, bố.”
“Sao vậy con?”
“Con muốn mở một tiệm mì.”
Bố tôi dừng lại, nhìn anh. “Ở thành phố này sao?”
“Vâng. Ngay gần khu chung cư nhà mình. Con xem được một mặt bằng, năm mươi mét vuông, giá thuê ba ngàn tệ một tháng.”
“Con biết làm mì không?”
“Con biết. Bố con từng dạy con. Mì bò, mì xào thập cẩm, mì đao bào, các món mì của Lạc Dương con đều biết làm hết.”
“Thế còn vốn liếng thì sao?”
“Vẫn chưa đủ. Nhưng con có thể tích cóp dần. Cứ làm từ quy mô nhỏ trước.”
Bố tôi ngẫm nghĩ một lát. “Dùng lương hưu của bố mà đắp vào. Mỗi tháng năm ngàn tệ, đủ cho con xoay xở. Đợi bao giờ làm ăn có lãi rồi trả lại bố sau.”
“Bố…”
“Đừng từ chối. Năm xưa bố con lúc ở trong đó từng nói với bố: Sau này ra tù sẽ mở tiệm mì, để bố là vị khách đầu tiên. Ông ấy không thực hiện được. Con hãy làm thay ông ấy.”
Thẩm Ngật gật đầu.
