Tại dãy phòng riêng gồm sáu phòng trên tầng mười lăm của khách sạn ông Warren Trent từ trên ghế ngồi cạo mặt bước xuống. Aloysius Royce vừa cạo râu cho ông xong. Một cảm giác đau nhức nhối ở bắp đùi bên trái như bị dùi nóng đâm vào, dấu hiệu báo trước một ngày nữa ông cần phải kiềm chế tính thất thường của mình. Phòng cắt tóc riêng này là một phòng phụ kề bên buồng tắm rộng, còn buồng tắm thì có đủ chỗ tắm hơi, bồn tắm chìm kiểu Nhật Bản và cả bể cá trong đó đàn cá nhiệt đới đang giương to những đôi mắt lồi nhìn xuyên qua lớp thủy tinh.
Warren Trent bước cứng đờ vào buồng tắm, dừng lại trước tấm gương phủ âm tường để xem xét lại bộ râu đã cạo. Ông không tìm ra một lời nào để bình về cái hình phản chiếu đang đối diện với ông. Đó là một bộ mặt gồ ghề, chắc chắn, một chiếc miệng trễ, có lúc trông buồn cười, một cái mũi khoằm như mỏ chim và đôi mắt sâu có vẻ bí hiểm. Mái tóc ông hồi trẻ đen nhánh, nay đã bạc, nhưng vẫn dày và xoăn tít. Chiếc cổ áo như cánh chim và chiếc cà vạt thắt ngang ngay ngắn bổ sung cho bức tranh của một nhà quí phái miền Nam nổi tiếng. Vào những lúc khác thì bộ dạng chải chuốt có thể đã khiến ông thích thú, song hôm nay không phải như vậy.
Tâm trạng buồn nản ngày một tăng ở ông trong vài tuần qua đã át đi hết thảy. Hôm nay đã là thứ ba của tuần lễ cuối cùng, ông tự nhắc mình. Ông ngồi tính toán như nhiều buổi sáng đã từng làm. Kể cả hôm nay thì chỉ còn bốn ngày nữa mà thôi. Bốn ngày để ông chống đỡ bảo vệ sự nghiệp cả đời ông khỏi tan thành mây khói.
Bực dọc với những ý nghĩ phiền muộn đầy ắp trong đầu, ông chủ khách sạn tập tễnh đi vào phòng ăn. Tại đây Aloysius đã dọn một bàn điểm tâm. Bên cạnh chiếc bàn ăn bằng gỗ sồi, khăn bàn được hồ cứng và đồ dùng bằng bạc sáng loáng là một chiếc xe đẩy thức ăn đưa từ dưới bếp khách sạn lên với một tốc độ cực nhanh, chỉ cách đây ít phút. Warren vụng về ngồi vào chiếc ghế tựa mà Royce đã kéo ra, sau đó ông chỉ tay sang phía bên kia bàn.
Lập tức anh chàng da đen kéo thêm một chiếc ghế nữa, và ngồi vào chiếc ghế trống đó. Trên xe đẩy còn một suất ăn sáng dự phòng trường hợp ông già tính khí thất thường có thể thay đổi thói quen hằng ngày vẫn ăn sáng một mình muốn ăn cùng với anh.
Royce bày ra hai suất ăn có trứng với thịt hun khói và bánh yến mạch. Anh im lặng vì biết rằng khi nào xong thì ông chủ anh sẽ lên tiếng trước. Cho đến giờ ông chưa hỏi han gì về bộ mặt tím bầm của Royce cũng như hai miếng băng dính anh đã dán lên đầu che vào chỗ bị xây xát nặng nhất trong trận ẩu đả tối hôm qua. Cuối cùng, đẩy chiếc đĩa sang một bên, Warren nhận xét:
– Mày nên tận hưởng những thứ này đi. Có lẽ cả tao lẫn mày đều không còn được như thế này lâu nữa đâu.
Royce nói:
– Các ông trùm tơ-rớt không thay đổi quan điểm về việc kéo dài thời hạn nợ cho khách sạn sao?
– Không bọn họ không và sẽ không muốn gia hạn đâu. Bây giờ càng không. Bất ngờ, ông già đấm tay đến thình một cái xuống bàn. – Mẹ kiếp! Đã có một thời tao xướng lên cho chúng theo, chứ không phải tao nghe theo chúng. Có một thời bọn chúng lũ lượt nào ngân hàng, nào công ty tơ-rớt, v.v… cố tìm cách ấn tiền vào tay cho vay.
– Thời thế đã thay đổi với tất cả mọi người – Aloysius rót cà phê – Có cái tốt lên, có cái xấu đi.
Warren Trent chua chát:
– Với máy thì tốt. Mày còn trẻ. Mày chưa sống đến lúc phải chứng kiến sự nghiệp mày vất vả đeo đuổi bị tan tác.
Và điều đó đã đến rồi, ông ngao ngán nghĩ thầm. Bốn hôm nữa thôi, đến thứ sáu là công việc kinh doanh chấm dứt, đã đến hạn phải chuộc lại tài sản khách sạn được cầm cố hai mươi năm trời, mà nghiệp đoàn đầu tư bảo lãnh việc thế chấp lại từ chối không gia hạn. Lúc đầu, khi nghe tin quyết định này, phản ứng của ông là ngạc nhiên, mặc dù không lo lắng gì. Ông cho rằng sẽ có vô số ngân hàng cho vay khác sẵn sàng thay thế, tất nhiên với tỷ lệ lãi cao hơn, song dù điều kiện nào đi nữa, cần phải kiếm được hai triệu đô la. Chỉ đến khi mọi ngân hàng, tơ-rớt, công ty bảo hiểm và những người cho vay tư nhân, lần lượt kiên quyết chối từ thì niềm tin ban đầu của ông mới mòn dần. Một chủ ngân hàng quen thân với ông thành thực khuyên:
– Ông Warren ạ, những khách sạn như khách sạn của ông bây giờ không được ưu ái. Nhiều người cho rằng thời buổi của các đại gia độc lập qua rồi.
Bây giờ chỉ có khách sạn “chuỗi” mới là hợp lý. Vả lại cứ ngó qua bảng cân đối của ông mà xem. Lâu nay ông liên tục thua lỗ. Làm sao ông cho người ta thuê phòng mà chịu nổi tình trạng như vậy được nhỉ?
Ông cố chống chế rằng việc thua lỗ hiện nay chỉ là tạm thời, rằng tình hình sẽ đảo ngược một khi việc kinh doanh tiến triển. Song chống chế không ăn thua, chẳng ai tin ông.
Đúng lúc đang bế tắc như vậy thì Curtis O’Keef đã điện thoại đề nghị họ gặp nhau ở New Orleans tuần này:
– Ông Warren ạ, tôi chỉ tâm niệm một điều, đây chỉ thuần tuý là cuộc trao đổi bạn bè thôi – Vị trùm khách sạn tuyên bố, giọng lè nhè thoải mái vùng Texas của ông ta vang ra qua một cú điện thoại đường dài – Vả lại, ông với tôi vốn là hai thằng chủ quán trọ đã luống tuổi rồi. Thỉnh thoảng cũng nên đi lại với nhau.
Song Warren không bị sự ngọt xớt đó đánh lừa. Trước đây, công ty khách sạn O’Keef đã nhiều lần đề nghị rồi. Bọn cú vọ đang lượn lờ, ông nghĩ. Hôm nay Curtis O’Keef sẽ đến và không còn nghi ngờ gì nữa, hắn đã được biết tường tận về những khó khăn tài chính của St. Gregory.
Nén một tiếng thời dài. Warren quay lại với những công việc cần giải quyết sớm:
– Mày được người ta nhắc đến trong tờ trình ngày hôm qua đấy.
– Vâng – Royce nói – Cháu đã đọc rồi – Anh đã liếc qua tờ trình khi nó đến rất sớm theo lệ thường. Anh để ý tới lời ghi. Khiếu nại về chuyện quá ồn ào ở phòng 1126 và sau đó có chữ của Peter McDermott A. Royce và P. McDermott đã giải quyết. Sẽ báo cáo riêng sau.
– Rồi đây – Warren rít lên – Mày sẽ đọc cả thư riêng của tao nữa chứ.
Royce nhăn nhở cười.
– Cháu chưa đọc, ông muốn cháu đọc?
Cuộc trao đổi ý kiến là một phần của cái trò hai người thường chọc nhau, tuy không ai thừa nhận điều này.
Royce biết rõ là nếu như anh không đọc báo cáo đó thì ông già sẽ qui kết cho anh là không quan tâm đến công việc của khách sạn.
Bây giờ Warren hỏi giễu:
– Cứ cho là mọi người biết mọi chuyện rồi, nhưng nếu tao hỏi thêm vài chi tiết nữa thì mày có tự ái không?
– Cháu đâu có nghĩ như vậy – Royce rót thêm cà phê cho ông chủ – Cô Marsha Preyscott, con gái ông Preyscott nào đó suýt nữa bị cưỡng bức, ông có muốn cháu kể tường tận việc đó không?
Trent nghiêm sắc mặt một lúc và tự hỏi không biết ông có đi quá xa không. Quan hệ ngẫu nhiên, không rõ rệt giữa hai người phần lớn dựa trên những tiền lệ mà người bố của Aloysius đã thiết lập từ nhiều năm trước. Royce bố lúc đầu là đầy tớ riêng của Warren, sau đó trở thành bạn chí cốt được ưu ái, luôn luôn nói thẳng tuột ra. Không hề tính đến hậu quả mà trong những năm đầu sống bên nhau, điều đó thường làm cho Trent giận sôi người, rồi sau này, khi hai người đã quen bốp chát, thì tính thẳng thắn đó đã làm cho hai người không thể rời nhau được. Khi bố của Aloysius chết cách đây hai chục năm, anh mới lớn nhưng không bao giờ quên được bộ mặt ông Trent trong đám tang lão da đen rầu rĩ, đầm đìa nước mắt. Hai người cùng nhau rời nghĩa trang Mount Olive ra về, đằng sau là ban nhạc jazz của người da đen đang om sòm chơi bài. Ôi chao, anh ấy không đi lang thang đâu.
Warren Trent nắm chặt lấy vai Aloysius nới với cậu, vẻ cắm cẩu:
– Mày cứ ở lại khách sạn với tao. Sau này tao sẽ giải quyết cho mày một hướng.
Cậu bé tán thành, đầy tin tưởng bởi vì sau khi bố chết cậu chỉ còn trơ một mình, mẹ cậu chết lúc cậu mới chào đời và cái hướng đó chính là trường trung học, nối tiếp là trường luật mà chỉ vài tuần nữa cậu sẽ tốt nghiệp. Trong lúc từ một đứa bé trở thành một người đàn ông, cậu đã nhận công việc chạy giấy ở phòng ông chủ khách sạn và mặc dù phần lớn công việc chân tay do những nhân viên khác làm, Aloysius vẫn tiến hành những việc phục vụ cá nhân mà ông Warren cũng chấp nhận, hoặc là không nói năng gì hoặc với thái độ cãi bàn vốn là bản tính của ông.
Nhưng lúc khác họ tranh cãi với nhau kịch liệt, thường là khi Aloysius sa vào cái bẫy mà ông Warren Trent sắp đặt, anh cũng biết là ông đang rình chờ anh rơi vào đó.
Tuy nhiên, dù cho họ có tình cảm thân mật và biết rằng anh có thể được hưởng nhiều quyền tự do mà Warren không bao giờ cho phép ở những người khác, Aloysius vẫn ý thức cái ranh giới mỏng manh không bao giờ được bước qua. Bây giờ anh kể lại:
– Cô tiểu thư kia kêu cứu. Cháu tình cờ nghe thấy – Anh tả lại hành động của mình không thêu dệt gì thêm, anh còn thuật lại cả việc Peter đến can thiệp, mà anh không tán dương cũng không phê phán.
Warren lắng nghe, cuối cùng bảo:
– McDermott xử lý mọi chuyện rất gọn. Nhưng tại sao mày không thích hắn?
Không phải đây là lần đầu Royce ngạc nhiên trước sự nhạy cảm của ông già. Anh đáp:
– Có lẽ giữa chúng cháu có một chất gì đó không pha trộn được. Hoặc có lẽ cháu không thích bọn cầu thủ bóng tròn da trắng to con lại tỏ ra hảo tâm khi lỏng chân với bọn thanh niên da màu.
Warren nhìn Royce giễu cợt:
– Máy thật phức tạp. Mày tưởng là mày có thể đánh giá McDermott không công bằng được sao?
– Nhưng cháu đã nói đấy, có thể đây là vấn đề chất hóa học.
– Cha mày cũng có mặc cảm với mọi người. Nhưng lão ấy rộng bụng hơn mày nhiều.
– Con chó nó thích những người vuốt ve đầu nó. Đó là vì nó không có những ý nghĩ phức tạp bởi do quá nhiều hiểu biết và giáo dục.
– Dù thế nào chăng nữa, tao cũng không tin là hắn chọn những lời đặc biệt như vậy – Cái nhìn đầy cân nhắc của Trent bắt gặp cặp mắt của chàng trai Royce im lặng.
Hồi ức về cha cậu luôn luôn khiến ông bối rối. Royce – bố ra đời khi bố mẹ ông ta vẫn còn là nô lệ, cho nên theo Aloysius nghĩ thì bố anh thuộc kiểu người “Chú Tom đen” như cánh da đen ngày nay vẫn gọi khinh miệt. Ông lão luôn luôn vui vẻ tiếp nhận những gì mà cuộc đời đem lại cho, không thắc mắc, chẳng phàn nàn. Hiểu biết về những việc vượt khỏi chân trời giới hạn của lão ít khi làm cho lão trăn trở. Thế mà lão vẫn có một tinh thần độc lập như trong quan hệ của lão với Warren Trent, và một sự hiểu biết sâu sắc đối với những kẻ đồng loại, sâu đến nỗi không thể nào xóa bỏ được. Aloysius yêu bố với một tình yêu sâu sắc mà có nhiều lúc, như lúc này chẳng hạn, tình yêu đó đã trở thành thương hại. Anh nói:
– Có thể cháu dùng không đúng chữ, nhưng không vì thế mà nghĩ khác đi.
Warren Trent gật đầu không nói gì, rút chiếc đồng hồ quả quít kiểu cổ.
– Mày gọi cái anh chàng McDermott lên đây cho tao gặp. Bảo hắn lên trên này. Sáng nay tao hơi mệt.
***
Ông chủ khách sạn đăm chiêu nói:
– Preyscott hiện đang ở Roma à? Có lẽ tôi phải điện thoại cho lão.
– Cô con gái ông ấy kiên quyết không muốn cho chúng ta gọi điện – Peter McDermott đáp.
Hai người đang ở trong phòng sinh hoạt của Trent, đồ đạc ở đây quá nhiều. Ông già ngả người trên chiếc ghế tựa sâu và mềm mại, hai chân gác lên chiếc ghế kê. Peter ngồi đối diện ông.
Warren Trent nói cáu kỉnh:
– Tôi là người sẽ quyết định việc đó – Nếu như cô bé bị hiếp ở khách sạn của tôi thì tôi phải hứng chịu mọi hậu quả.
– Thực ra chúng ta đã ngăn chặn được vụ cưỡng dâm này. Tuy thế tôi vẫn muốn biết những chuyện gì đã xẩy ra trước đó.
– Sáng nay anh đã gặp cô gái đó chưa?
– Tôi đến kiểm tra thì cô ta còn đang ngủ. Tôi đã để lại mẩu giấy dặn cô ta cho tôi gặp trước khi cô về.
Warren Trent thở dài và vẫy tay cho anh đi:
– Anh giải quyết toàn bộ việc đó – Giọng ông lộ rõ là ông đã ngán chuyện này lắm rồi. Sẽ không có cú điện thoại nào gọi sang Roma. Peter cố thuyết phục cho xuôi:
– Một chuyện nữa tôi muốn giải quyết có liên quan đến nhân viên xếp phòng – Peter miêu tả sự cố của Albert Wells và nhận thấy Warren nghiêm nét mặt khi nghe nhắc đến việc thay đổi phòng tùy tiện. Ông già càu nhàu:
– Cái phòng đó đáng ra phải đóng kín từ nhiều năm rồi. Có lẽ bây giờ ta nên làm đi thôi.
– Theo tôi, không cần phải đóng phòng đó, có điều nên hiểu là chúng ta chỉ dùng nó làm chỗ dự trữ cuối cùng và phải báo cho khách biết tình trạng của phòng này.
Warren Trent gật đầu:
– Cậu lo việc này nhé.
Peter ngần ngừ:
– Điều tôi muốn làm là cần phải đưa ra một số chỉ thị đặc biệt về việc đổi phòng nói chung. Cũng đã từng xảy ra nhiều sự cố rồi, cho nên theo tôi, ta cần vạch rõ rằng sẽ không được phép di chuyển khách loanh quanh như xê dịch quân cờ trên bàn cờ.
– Giải quyết vấn đề này đi. Còn nếu ta cần, tôi sẽ đưa ra những chỉ thị chung.
Peter lẳng lặng suy nghĩ: “Cách đối đáp cụt lủn này thể hiện nhược điểm của người quản lý khách sạn. Các sai lầm chỉ được giải quyết chắp vá sau khi sự việc đã xẩy ra, và ít hoặc thậm chí không có nỗ lực nào nhằm giải quyết đến nơi đến chốn”. Anh nói:
– Có lẽ ông cần biết chuyện ông bà Công tước Croydon – bà ấy muốn gặp chính ông. – Anh thuật lại sự cố làm đổ dĩa tôm Creol và cách giải thích khác hẳn của người bồi Sol Natchez.
Warren Trent càu nhàu:
– Tôi còn lạ gì con mẹ ấy nữa. Bao giờ lão bồi bị đuổi đi thì mụ mới hả.
Theo tôi, bác ta không đáng bị đuổi.
– Vậy thì anh bảo hắn ta đi câu cá mấy hôm đi. Cho hắn hưởng nguyên lương, nhưng cấm không được bén mảng đến khách sạn. Và anh truyền lời của tôi cho hắn rằng lần sau mà có làm đổ gì thì nhớ chọn thứ đang nóng bỏng và nhè trúng vào đầu bà Công tước mà trút xuống. Mụ ấy vẫn mang theo lũ chó khốn kiếp đấy chứ?
– Vâng. Peter mỉm cười.
Ở bang Louisiana có một luật rất nghiêm là cấm mang súc vật vào khách sạn. Trường hợp của vợ chồng Croydon, Warren Trent phải chịu thua vì người ta không chính thức để ý tới sự có mặt của bầy chó Bedlington, một khi chúng được đem lén lút ra vào bằng cửa sau. Tuy thế, bà Công tước vẫn cứ nhơn nhơn diễu bầy chó qua sảnh ở tầng trệt đến nỗi có hai người yêu chó đã phải nổi khùng lên và chất vấn tại sao có thể như thế được, trong khi đó những con chó yêu của họ lại bị người ta cấm cửa.
– Tối hôm qua tôi gặp chuyện rầy rà với Ogylvie – Peter báo cáo việc viên phụ trách an ninh chính của khách sạn vắng mặt và cuộc trao đổi ý kiến sau đó. Warren Trent phản ứng rất nhanh:
– Tôi đã nói với anh từ trước rồi, mặc kệ Ogylvie. Anh ta chịu trách nhiệm trực tiếp với tôi.
– Nếu vậy thì tình hình sẽ khó khăn nếu cần giải quyết một việc gì đó…
– Anh nghe tôi nói gì rồi chứ? Hay quên Ogylvie đi! – Mặt Trent đỏ bừng, song vì lúng túng nhiều hơn là vì bực dọc. Peter nghĩ là như vậy. Cái luật không được đụng đến Ogylvie nghe ra không ổn và ông chủ khách sạn cũng biết điều đó. Peter thắc mắc không biết có điều gì trắc trở mà viên cựu cảnh sát này lại khống chế ông chủ của anh như vậy?
Warren đột ngột chuyển chủ đề, báo cho anh biết:
– Hôm nay Curtis O’Keef sẽ đăng ký vào. Ông ta muốn hai cụm buồng liền nhau, tôi đã chỉ thị rồi. Anh cần kiểm tra xem mọi việc ổn chưa, và khi nào ông đến thì phải cho ta biết ngay.
– Ông O’Keef ở đây có lâu không ạ?
– Tôi không rõ. Điều đó còn phụ thuộc ở nhiều chuyện.
Trong giây lát Peter bỗng thấy cảm thông với ông già.
Dù hiện nay có thể phê phán cách quản lý St. Gregory như thế nào chăng nữa, khách sạn này đối với Trent là rất thân thiết, là sự nghiệp của cả đời ông. Ông đã chứng kiến nó suốt quá trình trưởng thành từ lúc vô danh đến khi nổi tiếng, từ một tòa nhà khiêm tốn ban đầu đến lúc trở thành một công trình đồ sộ sừng sững chiếm gần hết một khoảnh đất của thành phố. Hơn nữa, uy tín của khách sạn trong nhiều năm lên rất cao, tên tuổi của nó vang dội trên phạm vi quốc gia, sánh với các khách sạn truyền thống như Pilimo, hoặc như Palm House của Chicago, hoặc St. Francis ở San Francisco. Vì thế, khó có thể chấp nhận một điều rằng St. Gregory, một thời uy tín và huy hoàng như vậy, lại có thể tụt hậu với thời đại được. Cũng khó chấp nhận rằng sự sa sút này là thảm họa cuối cùng, Peter nghĩ. Việc đầu tư mới và một sự quản lý vững vàng, biết điều khiển, có thể làm nên nhiều điều kỳ diệu, thậm chí có thể đưa khách sạn trở về vị trí cạnh tranh ngày xưa. Song điều rõ ràng là nguồn vốn và sự quản lý phải từ bên ngoài đưa vào. Theo anh có lẽ là qua Curtis O’Keef. Và một lần nữa Peter chợt nhớ ra những ngày còn lại của anh ở đây có thể đếm được trên đầu ngón tay.
Ông chủ khách sạn hỏi:
– Tình hình khách hội nghị của ta thế nào?
Khoảng một nửa kỹ sư hóa đã đăng ký ra, số còn lại hôm nay sẽ đi nốt. Đăng ký vào có hãng Cola Vương miện vàng, họ sẽ tổ chức họp tại đây. Họ thuê ba trăm hai mươi phòng, hơn cả số tôi dự kiến. Chúng tôi đã phải tăng con số bữa trưa và tiệc tùng lên theo. – Thấy ông già gật đầu tán thành, Peter tiếp – Hội nghị của ngành nha khoa Mỹ sẽ bắt đầu ngày mai, thế nhưng từ hôm qua đã có một số khách của họ tới và hôm nay có thêm một số nữa. Họ sẽ dành gần hai trăm tám mươi phòng.
Warren Trent lẩm bẩm vẻ thỏa mãn. Chí ít theo ông nghĩ, tin tức không đến nỗi tồi. Các hội nghị là nguồn nhựa sống của công việc kinh doanh khách sạn và hai hội nghị một lúc sẽ mang lại khoản thu lớn, mặc dù đáng tiếc vẫn không đủ bù đắp được những thua thiệt gần đây. Tuy thế hội nghị ngành nha khoa là một thành công. Anh chàng McDermott hành động mau lẹ đến nỗi những kế hoạch dự liệu trước đây của hội nghị nha khoa đã phải thay đổi. Anh ta bay lên New York quảng cáo một cách thành công cho địa điểm New Orleans và khách sạn St. Gregory với ban tổ chức hội nghị.
– Đêm qua khách sạn đã chật cứng – Warren nói. – Trong ngành kinh doanh này điều đó có nghĩa là hoặc yến tiệc hoặc chết đói. Liệu ta có thể giải quyết được khách đến hôm nay không?
– Sáng nay tôi đã kiểm tra các số liệu. Có thể có đủ số người trả lại phòng, mặc dù cũng không sát con số lắm. Số đăng ký vào có hơi cao hơn một chút.
Cũng giống như mọi khách sạn khác, St. Gregory thường nhận cho nhiều người dành phòng trước hơn số phòng mà khách sạn có. Và cũng như mọi khách sạn, nó cũng chỉ dự kiến hú họa là có một số khách dành trước phòng rồi, mà vẫn không tới, vì thế vấn đề là phải ước đoán xem con số phần trăm người không đến là bao nhiêu.
Thường thường, kinh nghiệm và sự may mắn cho phép khách sạn thu xếp ổn thỏa, và nếu toàn bộ các phòng đều có người trọ thì đó là tình hình lý tưởng. Song thỉnh thoảng cũng có sự ước tính sai lệch và khách sạn lao đao trầm trọng.
Giây phút khốn khổ nhất trong đời của bất kỳ ông chủ khách sạn nào là phải giải thích với những người khách đang cơn thịnh nộ rằng không còn chỗ nữa, trong khi khách đã dặn đi dặn lại phải dành phòng cho họ. Ông ta thấy đau khổ vì hai lẽ, một với tư cách người đồng loại và hai vì ngao ngán biết rằng những người khách mà ông đang xua đuổi kia có thể sẽ không bao giờ quay lại khách sạn của ông ta.
Peter cũng có bài học riêng. Đó là lần tổ chức hội nghị của chủ hiệu bánh tại New York. Họ quyết định ở thêm một ngày để các thành viên có thể làm chuyến đi chơi quanh Manhattan. Hai trăm năm mươi ông chủ hiệu cùng các phu nhân đã ở thêm một ngày. Đáng tiếc là họ không báo trước cho khách sạn biết. Khách sạn thì đang chờ họ trả phòng để cho một hội nghị của các kỹ sư chuyển vào. Cứ mỗi lần nhớ lại những hậu quả sau đó, hàng trăm ông kỹ sư cùng vợ con cáu kỉnh đóng trại ngay ngoài hành lang, có người còn vẫy vẫy những phiếu dành phòng cách đó hai năm, Peter vẫn còn thấy rùng cả mình. Cuối cùng, vì một khách sạn nữa trong thành phố cũng đã chật cứng rồi, số người mới đến phải được phân tán vào các motel ở ngoại ô New York cho đến hôm sau đợi những người chủ hiệu bánh ngây ngô kia ra về. Thế rồi khách sạn phải thanh toán hàng đống hóa đơn thuê xe tắc xi của các kỹ sư, cộng với việc thanh toán tiền tiêu pha của họ để tránh việc họ doạ sẽ thưa kiện. Thế là bay sạch số lãi thu được của cả hai hội nghị.
Warren Trent châm một điếu xì gà ra hiệu cho McDermott lấy một điếu thuốc lá trong chiếc hộp đặt cạnh ông. Peter lấy xong thuốc lá, nói:
– Tôi đã bàn với khách sạn Roosevelt. Nếu tối nay ta chật quá họ có thể cáng đáng giúp ta khoảng ba chục phòng – Cái hợp đồng này, anh nghĩ có thể tin cậy được và đây là một quân át chủ bài dự trữ chưa dùng đến khi chưa thật cần thiết. Mặt dù các khách sạn cạnh tranh với nhau khốc liệt họ vẫn hỗ trợ nhau lúc căng thẳng vì không biết trước được sẽ có lúc nào đó tình hình đảo ngược lại.
– Thôi được – Warren Trent nới, một đám khói xì gà phủ trên đầu – Còn tình hình mất khách ra sao?
– Thật đáng buồn. Tôi đã gửi cho ông một bản tường trình về việc hai cuộc hội nghị của những nghiệp đoàn lớn đã rút khỏi khách sạn ta.
– Tại sao họ lại rút lui?
– Lý do vẫn như cũ. Tôi đã báo trước với ông rồi đấy.
Khách sạn ta vẫn tiếp tục phân biệt màu da. Chúng ta không chấp hành đạo luật quyền công dân, và các nghiệp đoàn rất công phẫn chuyện này – Peter miễn cưỡng liếc nhìn về phía Aloysius, anh ta vừa bước vào phòng và đang xếp lại một chồng tạp chí.
Người thanh niên da đen không ngẩng lên, nói:
– Anh không lo là sẽ xúc phạm đến tình cảm của tôi, anh McDermott ạ – Royce lại đưa ra cái giọng khiêu khích quá trớn mà anh ta đã dùng đến tối hôm trước. – Bởi lẽ những người da màu chúng tôi đã quá quen rồi.
Warren Trent, trán nhăn lại, suy nghĩ nghiêm nghị:
– Chấm dứt ngay cái trò khôi hài đó đi!
– Vâng ạ – Royce ngừng việc sắp xếp tạp chí và đứng thẳng trước hai người. Bây giờ giọng anh trở nên bình thường. – Xin nói để các ông biết rõ điều này, các nghiệp đoàn đã hành động theo cách của họ, bởi họ có lương tri đối với xã hội. Song không phải chỉ có họ mà thôi. Nhiều cuộc họp nữa và cả những người bình thường khác cũng sẽ không đặt chân đến khách sạn này cũng như những khách sạn tương tự thế này chừng nào nó chưa thừa nhận rằng thời buổi bây giờ quan điểm đổi khác rồi.
Warren Trent vẫy tay về phía Royce:
– Trả lời anh ta đi – ông bảo với Peter – ở đây chúng ta có thể nói thẳng ra được.
– Quả đúng như vậy – Peter nói thâm trầm – Tôi đồng ý với những điều anh ta nói.
– Tại sao thế McDermott? – Royce chế nhạo – Chẳng lẽ ông cũng cho như vậy là có lợi cho công việc sao? Tạo thuận lợi cho công việc của ông sao?
– Đó là những lý do đúng đắn – Peter nói – Nếu như ta thấy đó là những lý do duy nhất thì cứ việc thực hiện.
Warren Trent đấm mạnh tay xuống ghế.
– Kệ mẹ cái lý do! Cả hai anh phát rồ rồi đấy!
Vấn đề này cứ trở đi trở lại luôn. Ở bang Louisiana, mặc dù trong lúc khách sạn thuộc các công ty chuỗi trên danh nghĩa đã mở rộng cửa cho mọi loại màu da cách đây nhiều tháng rồi thì một vài khách sạn độc lập, đứng đầu là khách sạn St. Gregory của Warren Trent, đã chống lại sự thay đổi. Trong một thời gian ngắn, đa số khách sạn tuân thủ đạo luật quyền công dân, rồi sau giai đoạn hăm hở ban đầu, họ lặng lẽ quay trở lại chính sách phân biệt chủng tộc đã có từ lâu của họ. Ngay cả đối với vụ xử thí điểm còn treo đó, cũng đã thấy có dấu hiệu những kẻ bảo thủ được sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính quyền địa phương, có thể tìm cách trì hoãn xét xử nhiều năm nữa.
– Không được! – Warren bực dọc dụi tắt điếu xì gà – ở đâu xảy ra chuyện gì cũng kệ xác, chỉ biết ở đây không chấp nhận như vậy. Cứ cho là ta mất đi một số cuộc hội nghị nghiệp đoàn. Cũng không sao. Đến lúc ta phải bật dậy mà tìm ra cách giải quyết gì đó thôi.
***
Ngồi trong phòng sinh hoạt, Warren Trent nghe rõ tiếng cửa ngoài đóng lại sau khi Peter đi ra và tiếng chân Aloysius quay trở về căn phòng nhỏ có nhiều giá sách, là khu ở riêng của người thanh niên da đen này. Vài phút nữa Royce sẽ đi dự một buổi học ở trường luật, theo lệ thường anh vẫn dự quãng giờ này hằng ngày.
Căn phòng sinh hoạt rộng lúc này rất yên tĩnh chỉ nghe thấy tiếng rì rầm của máy điều hòa nhiệt độ và thỉnh thoảng là những tạp âm của thành phố phía dưới lọt qua những bức tường dày và những cửa sổ cách âm. Ánh nắng buổi sáng bò trên sàn nhà và khi Trent ngồi nhìn ánh nắng, ông cảm thấy tim ông đập thình thịch. Sự tức giận đã xâm chiếm ống trong khoảnh khắc. Ông nghĩ đó chính là một lời cảnh cáo mà ông sẽ phải lưu tâm tới nhiều hơn nữa. Tuy nhiên, hôm nay dường như có quá nhiều chuyện đưa ông đến chỗ thất bại, khiến ông khó kiềm chế nổi mọi thứ tình cảm và nếu im lặng thì lại càng khó hơn. Có lẽ những cơn tức giận như vậy chỉ đơn thuần do tính tự ái của ông, một hiệu ứng phụ của tuổi già. Hơn nữa, sự nổi đóa thường dễ dàng xảy ra, trừ vài ba năm nhờ có bà Herster khuyên giải ông đã cố luyện tính nhẫn nại và óc hài hước, ông cũng đã chuyển biến được một dạo.
Khi ông ngồi lặng yên một chỗ trong phòng, hồi ức của ông lại rộn lên. Chuyện đó dường như xảy ra lâu lắm rồi. Cách đây hơn ba chục năm trời, ông đã bế bà, lúc đó còn là một cô dâu mới, trẻ trung, bước qua ngưỡng cửa của chính căn phòng này. Thời gian chung sống ngắn ngủi của họ trôi qua. Vài ba năm đó hạnh phúc biết nhường nào. Rồi chứng bệnh bại liệt đột ngột ập đến với bà. Sau hai năm bốn giờ đồng hồ nó đã giết chết Herster, để lại một mình Warren Trent cô đơn, héo hắt sống những nó còn lại của cuộc đời với khách sạn St. Gregory.
Ở khách sạn này hiện vẫn còn đôi ba người nhớ đến bà Herster. Nhưng dù đôi ba người nhân viên cũ đó có nhớ bà chăng nữa thì cũng chỉ là những nét lờ mờ, đâu có chính xác như ông Trent được. Bà như một đóa hoa xuân dịu dàng, mang lại cho ông những ngày sống êm ái, cho cuộc đời ông phong phú thêm, mà trước đó và cả sau này, không ai có thể làm được.
Giữa bầu không khí tĩnh mạch, hình như có tiếng cử động nhẹ và nhanh và tiếng vải lụa sột soạt từ phía cửa đằng sau lưng ông. Ông quay đầu lại, song đó chỉ là một ảo giác của ký ức. Căn phòng vẫn trống trải, và thật là khác thường, hơi ẩm làm nhòa mắt ông.
Ông lảo đảo từ chiếc ghế tựa sâu, đứng dậy. Chứng đau thần kinh hông lại hành ông. Ông đi ra phía cửa sổ, đưa mắt nhìn qua những mái nhà có đầu hồi ở khu Pháp kiều, mà ngày nay người ta gọi nó là khu Vieux Carré theo tên gọi cũ, rồi nhìn sang quãng trường Zackson và những nóc nhọn của nhà thờ lấp lánh dưới ánh nắng mặt trời. Xa hơn nữa là con sông Mississippi cuồn cuộn phù sa và ở giữa sông là một dãy tầu buông neo đang chờ đến lượt được vào bến tấp nập. Đó là dấu hiệu của thời đại, ông nghĩ. Từ thế kỷ mười tám, New Orleans đã chuyển động như một con lắc giữa sự giàu sang và nghèo hèn. Tàu thủy, xe lửa, bông, nô lệ, sự giải phóng, kênh đào, chiến tranh, du lịch… cứ từng thời gian một lại đóng góp thêm của cải và tai họa cho thành phố. Lúc này con lắc đã chuyển sang sự phồn thịnh, mặc dù hình như trong đó phải loại trừ khách sạn St. Gregory.
Song liệu có gì hệ trọng không, chí ít là với ông? Có đáng phải giành giật lại khách sạn này không? Tại sao không thể đầu hàng, bán đứt nó đi, có thể là trong tuần này, và để cho thời gian cùng sự đổi thay nuốt chửng cả nó lẫn ông đi? Curtis O’Keef sẽ mua bán sòng phẳng. Công ty khách sạn O’Keef có uy tín, và Trent có thể yên tâm sáp nhập vào đó. Sau khi đã trả được số nợ cầm cố còn tồn, thanh toán cho những người có cổ phần nhỏ, ông sẽ còn một khoản tiền khá lớn mà ông có thể tùy ý lựa chọn mức sống nào thích hợp cho những ngày còn lại của cuộc đời.
Đầu hàng thôi! Có lẽ câu trả lời là như vậy. Đầu hàng trước sự đổi thay của thời cuộc. Hơn nữa, một khách sạn mà chỉ còn trơ cái xác gạch đá, vôi vữa thì còn là cái quái gì nữa? Ông đã cố gắng trang bị thêm cho nó, nhưng cuối cùng đã thất bại. Thôi đành chịu vậy!
Thế nhưng…nếu ông bán, thì ông còn gì nữa không? Chẳng còn gì cả. Với ông, chẳng còn gì cả, đến ma quỷ cũng không thèm bước lên tầng này.
Ông đứng đây, băn khoăn tự hỏi, mắt vẫn nhìn bao quát thành phố đang trải ra trước ông. Thành phố này cũng đã từng chứng kiến sự đổi thay. Nó đã từng là thành phố của Pháp, Tây Ban Nha và của Mỹ. Tuy nhiên phần nào đó nó vẫn tồn tại như chính nó, một cá thể độc đáo trong một thời đại đòi hỏi sự thích nghi.
Không! Ông sẽ không bán. Chưa bán đâu, chừng nào còn hy vọng vớt vát được. Còn bốn ngày nữa, có thể thu gom được số tiến thế chấp đó, và hơn nữa những thua lỗ hiện nay chỉ là tạm thời. Chẳng bao lâu nữa tình hình sẽ xoay chuyển, St. Gregory sẽ thanh toán xong nợ nần và trở lại độc lập.
Bằng một cử chỉ phù hợp với quyết tâm của mình, ông bước vững vàng ngang qua phòng sang cửa sổ đối diện phía bên kia. Mắt ông bắt được ánh chớp của một chiếc máy bay trên cao tít phía Bắc. Chiếc phi cơ phản lực đang hạ độ cao và chuẩn bị đáp xuống phi trường Moisant.
Không biết Curtis O’Keef có mặt trên chiếc máy bay này không?
