Trong văn phòng rộng rãi của Warren Trent, ông Dempster đã kết thúc cuộc trao đổi riêng với người quản trị trưởng. Rải quanh trên bàn trước mặt họ là những tờ quyết toán, chứng từ mà ông Royall Edwards đang thu dọn lại khi thấy mấy người khác vào phòng chuẩn bị dự cuộc họp lúc mười một giờ rưỡi. Ông chủ nhà băng Dumaire đến trước tiên, mặt đỏ bừng vẻ quan trọng. Theo sau ông là một luật sư dáng mảnh khảnh, nước da tái xám, phụ trách hầu hết mọi vấn đề pháp lý của khách sạn St. Gregory, rồi đến một luật sư trẻ ở New Orleans, đại diện cho Albert Wells.
Sau đó Peter McDermott tháp tùng ông Warren Trent.
Ông Trent mới rời phòng mình ở tầng mười lăm xuống trước đây một lúc. Một điều khác thường là bất chấp việc thất bại trong cuộc phấn đấu nhằm duy trì quyền làm chủ của mình tại khách sạn, ông chủ cũ tỏ ra thân mật, thoải mái hơn bất kỳ lúc nào trong mấy tuần vừa qua. Ông gài một bông hoa cẩm chướng vào khuyết áo và ân cần chào hỏi các vị khách, trong đó có ông Dempster mà Peter vừa giới thiệu.
Đối với Peter, các sự kiện diễn ra như ở tận đâu đâu.
Động tác của anh đầy tính chất máy móc còn lời nói thì như một phản xạ có điều kiện để đáp ứng lại một bài kinh cầu nguyện. Dường như một con người máy trong anh chi phối tất cả, cho đến khi anh hồi phục do cú sốc mà người từ Montreal đem lại.
Phó chủ tịch phụ trách quản trị. Điều quan trọng đối với anh là nội dung của chức danh chứ không phải bản thân chức danh. Được toàn quyền quản lý khách sạn St. Gregory, tức là được thực hiện mơ ước của anh. Với một niềm tin mãnh liệt, Peter biết rằng St. Gregory có thể trở thành một khách sạn tốt, có uy tín và có hiệu quả. Rõ ràng Curtis O’Keef, với những ý kiến có giá trị, cũng đã nhận định như vậy.
Cần phải có những phương tiện để đạt tới mục đích này. Trong đó bao gồm việc tăng vốn, tổ chức lại bộ máy, xác định rõ ràng phạm vi quyền hạn và thay đổi một số nhân viên. Người cho nghỉ hưu, người được đề bạt, người lấy từ nơi khác về.
Khi anh biết tin ông Albert Wells đã mua khách sạn này, và nó sẽ tiếp tục mang tính độc lập, Peter hy vọng có một người am hiểu và nhiệt tình thực hiện những thay đổi tiến bộ. Bây giờ thì chính anh được người ta trao cho cơ hội như vậy. Tương lai thật đáng phấn khởi nhưng cũng có phần đáng lo.
Sự đề bạt còn có một giá trị khác đối với Peter. Như thế nghĩa là nhân cách anh trong giới kinh doanh khách sạn đã được khôi phục. Nếu những ngày tới đây anh thành công ở St. Gregory thì chuyện cũ sẽ được lãng quên, tiểu sử anh được rửa sạch. Giới chủ khách sạn nói chung không thiển cận và cố chấp ác hiểm. Suy cho cùng, hiệu quả quản lý sắp tới là vấn đề sống còn của anh.
Peter suy nghĩ mung lung. Tuy vẫn còn bàng hoàng anh đã bắt đầu trấn tĩnh và cùng với mọi người ngồi vào chỗ của mình trong chiếc bàn dài đặt giữa căn phòng. Ông Albert Wells là người đến cuối cùng, ông bước vào vẻ ngượng ngùng, Christine đi kèm bên. Khi ông vào phòng, mọi người đang ngồi đứng cả dậy.
Ông già nhỏ thó lúng túng thật sự, vẫy tay bảo mọi người ngồi xuống:
– Ấy đừng, đừng làm thế.
Warren Trent tiến đến phía ông, mỉm cười:
– Ông Wells, tôi xin có lời chúc mừng ông đã tới khách sạn của tôi – Họ bắt tay nhau – Khi nó đã trở thành khách sạn của ông, tôi xin chân thành chúc những bức tường cũ kỹ này sẽ mang lại cho ông niềm hạnh phúc và mãn nguyện như có thời nó mang lại cho tôi.
Những lời này được nói ra một cách lịch thiệp, nhũn nhặn.
Peter nghĩ: nếu từ miệng một người khác thì có vẻ sáo rỗng hoặc khoa trương, nhưng từ miệng ông Trent thì những lời này chân thành khiến cho người ta xúc động.
Albert Wells chớp mắt.
Ông Trent vẫn với vẻ lịch thiệp như vậy, khoác tay ông Wells và thân chinh giới thiệu từng người trong phòng.
Christine khép cửa ngoài và quay vào ngồi cùng với mọi người.
– Tôi chắc là ông đã biết cô Francis, trợ lý riêng của tôi và ông McDermott.
Albert Wells cười khinh khích hóm hỉnh:
– Chúng tôi cũng đã có một chút quan hệ với nhau – ông nháy mắt với Peter – Và sẽ còn quan hệ nhiều nữa, phải không?
Émil Dumaire là người “khai hỏa”, mở đầu chương trình nghị sự. Ông chủ ngân hàng vạch rõ điều kiện mua bán đã được thỏa thuận về cơ bản. Mục đích cuộc họp này, mà cả ông Trent và ông Dempster đều yêu cầu ông làm chủ tọa, nhằm xác định các thủ tục, bao gồm cả ngày tháng bàn giao. Dường như không gặp khó khăn gì cả. Nợ thế chấp của khách sạn, đến hôm nay là hạn cuối cùng, protem (tạm thời) đã được Ngân hàng Thương gia Công nghiệp gánh chịu, dưới sự bảo lãnh của ông Dempster, đại diện cho ông Wells.
Peter chợt thấy ông Trent đưa mắt giễu cợt nhìn Dempster. Đã nhiều tháng nay ông Trent cố gắng đến tuyệt vọng xin người ta cho gia hạn nợ mà không được.
Ông chủ ngân hàng đưa ra một bản chương trình nghị sự, phát cho mọi người. Trước hết là cuộc trao đổi ngắn về nội dung, hai luật sư và ông Dempster tham gia. Sau đó họ đi vào từng điểm một của nội dung chương trình. Hầu như suốt buổi họp cả hai ông Trent và Wells, chỉ giữ vai trò quan sát viên. Ông Trent có vẻ mơ màng, còn ông Wells nhỏ thó ngồi sụp trong chiếc ghế của mình, dường như không muốn lộ mặt. Ông Dempster không hề nhắc tới Albert Wells một lần nào, thậm chí cũng không liếc sang phía ông. Rõ ràng con người Montreal này hiểu rằng ông chủ của mình không thích ai quá chú ý đến. Vả lại, hình như ông Dempster đã quen tự quyết định lấy mọi vấn đề.
Peter McDermott và Royall Edwards trả lời những câu hỏi có liên quan đến công việc quản lý và tài chính. Có hai lần Christine rời phòng họp đi lấy tài liệu trong tủ hồ sơ của khách sạn.
Ông chủ ngân hàng có vẻ dương dương tự đắc nhưng đã điều khiển cuộc họp rất tốt. Trong vòng không đầy nửa tiếng đồng hồ, công việc chính đã được giải quyết xong.
Ngày chính thức bàn giao khách sạn ấn định vào thứ ba tuần sau. Các chi tiết nhỏ khác sẽ nhường lại cho hai luật sư bàn soạn với nhau.
Émil Dumaire liếc nhanh một lượt khắp bàn:
– Nếu như không còn vấn đề gì nữa…
– Có lẽ còn một việc nữa đấy – Warren Trent ngồi thẳng người dậy, dáng điệu này của ông khiến mọi người phải chú ý – Giữa những người quân tử với nhau, việc ký kết các văn kiện chỉ làm trì hoãn việc thực hiện những điều đã cam kết danh dự – ông liếc sang Albert Wells – Có lẽ ông cũng đồng ý với tôi?
Ông Dempster đáp thay:
– Vâng, đúng thế.
– Vậy thì xin cứ bắt đầu thoải mái ngay từ bây giờ những hoạt động nào mà ông thấy cần thiết cho khách sạn.
– Cảm ơn ông – ông Dempster gật đầu tán thành – Có một số việc chúng tôi muốn bắt tay làm ngay. Sau khi hoàn tất mọi thủ tục, ông Wells muốn có một cuộc họp của ban điều hành, trong đó việc đầu tiên là đề nghị ông làm chủ tịch hội đồng điều hành đấy ông Trent ạ.
Warren Trent nghiêng đầu lịch sự đáp:
– Tôi rất vinh dự được nhận lời. Tôi sẽ cố gắng hết sức mình để xứng đáng với chức vị danh dự đó.
Ông Dempster gượng cười:
– Ông Wells còn mong muốn tôi sẽ giữ vị trí chủ tịch quản trị khách sạn.
– Tôi hiểu mong muốn của ông – Và ông Peter McDermott sẽ là phó chủ tịch quản trị.
Những người ngồi quanh bàn cùng chúc mừng Peter.
Christine mỉm cười. Cùng với mọi người, ông Trent bắt tay anh.
Ông Dempster đợi đến lúc tiếng trò chuyện lắng xuống, tiếp tục chương trình nghị sự:
– Còn một điểm nữa: Tuần này, khi đang ở New York, tôi được biết một vụ tai tiếng liên quan đến khách sạn chúng ta. Tôi muốn có một sự đảm bảo rằng chúng ta sẽ không để sự việc như vậy xảy ra lần nữa, chí ít cũng trước lúc thay đổi chế độ quản lý.
Căn phòng bỗng lặng hẳn đi.
Người luật sư già có vẻ lúng túng. Anh luật sư trẻ thì thào khá to, giải thích cho ông ta biết:
– Đó là vụ một khách da đen bị gạt khỏi khách sạn.
– À, ra thế. – ông luật sư già gật gù hiểu ra.
– Tôi xin làm rõ thêm một điều – ông Dempster lại gỡ kính xuống, lau cẩn thận – Tôi đề nghị sẽ không có những thay đổi cơ bản trong chính sách của khách sạn này. Là một nhà kinh doanh, quan điểm của tôi là phải tôn trọng cách nhìn và tập quán của địa phương. Điều tôi quan tâm là nếu một khi tình huống như vậy xảy ra, chúng ta sẽ không để đưa đến một hậu quả tương tự.
Lại im lặng. Đột nhiên, Peter McDermott cảm thấy mọi sự chú ý dồn cả vào anh. Anh lạnh toát người khi nhận thấy rằng, hoàn toàn không báo trước, một tình huống gây cấn đã nổ ra. Đây là tình huống đầu tiên và có lẽ cũng là quan trọng nhất trong chế độ quản lý và có lẽ cũng là quan trọng nhất trong trong chế độ quản lý mới của anh. Anh sẽ xử trí thế nào, tương lai của khách sạn và của anh sẽ tùy thuộc vào đó Anh im lặng đợi đến lúc hoàn toàn làm chủ được những điều định nói ra.
– Sự việc vừa được nhắc tới – Peter nói trầm tĩnh, gật đầu về phía ông luật sư trẻ – đáng tiếc là có thật. Một đại biểu của hội nghị tổ chức tại khách sạn này đã dành phòng trước nhưng lại bị khước từ không cho vào ở. Ông ta là một bác sĩ nha khoa, theo tôi biết là một người có uy tín, nhưng tình cờ lại là người da đen. Tôi lấy làm tiếc phải thừa nhận rằng chính tôi đã đẩy ông ta đi. Kể từ lúc đó, tôi đã có một quyết tâm mang tính cá nhân, là sẽ không bao giờ để sự việc như vậy lặp lại một lần nữa.
Émil Dumaire nói:
– Tôi không tin ông sẽ còn gặp tình huống như thế nữa, với tư cách phó chủ tịch quản trị…
– Tôi cũng không cho phép bất cứ nhân viên nào dưới quyền tôi được có hành động tương tự như vậy.
Ông chủ ngân hàng bĩu môi:
– Đó là một lời tuyên bố hết sức chung chung.
Warren Trent bực bội quay sang Peter:
– Chúng ta đã kết thúc những chuyện này rồi.
– Thưa các vị – ông Dempster lại mang kính – Tôi đã giải thích rõ là không có ý đưa ra bất kỳ sự thay đổi cơ bản nào.
– Thế nhưng tôi sẽ đề nghị, ông Dempster ạ – Peter nghĩ nếu cần phải bộc lộ bản lĩnh thì lúc này là tốt nhất. Hoặc anh sẽ được quản lý hoặc không. Và đây là thời điểm tốt nhất mà anh phát hiện được.
Người từ Montreal nghiêng mình về phía trước:
– Tôi muốn được hiểu rõ lập trường của ông.
Một tiếng nói trong tiềm thức cảnh báo cho Peter biết anh đang thiếu thận trọng. Song anh mặc kệ:
– Lập trường của tôi rất đơn giản. Tôi kiên quyết đòi phải xóa bỏ hoàn toàn tệ phân biệt chủng tộc ở khách sạn này và coi đó là một điều kiện để cho tôi làm việc.
– Ông có phần nóng vội trong việc đưa ra điều kiện đấy.
Peter nói bình thản:
– Tôi cho rằng câu nói của ông hàm ý ông đã nắm được một số vấn đề thuộc cá nhân nào đó…
Ông Dempster gật đầu:
– Đúng thế.
Peter nhận thấy Christine đăm đăm nhìn thẳng vào mặt anh. Không biết cô đang nghĩ gì vậy?
– Nóng vội hay không – Anh nói tiếp – tôi cũng phải nói thẳng để các ông biết rõ lập trường của tôi.
Ông Dempster lại tháo kính ra lau lần nữa. Ông nói với tất cả một người:
– Tôi nghĩ rằng tất cả chúng ta đều tôn trọng một ai đó có niềm tin vững chắc. Dù vậy, tôi thấy vấn đề này thuộc loại cần phải tạm thời nhân nhượng nhau. Nếu như ông McDermott tán thành thì lúc này chúng ta có thể tạm gác việc đi tới quyết định. Một hai tháng nữa chúng ta sẽ xem xét lại vấn đề này.
“Nếu như ông McDermott tán thành”, Peter nghĩ thầm, bằng một thủ thuật ngoại giao, con người Montreal kia đã mở cho anh con đường rút lui.
Trình tự vấn đề đã được xác định. Đầu tiên là khăng khăng bảo vệ quan điểm, sau đó lương tâm thấy dễ chịu và người ta công khai bộc lộ niềm tin. Tiếp theo là sự nhân nhượng. Những người biết điều thường đi đến một sự thỏa hiệp hợp lý. “Chúng ta có thể xem xét lại vấn đề này”…
Liệu còn có cách giải quyết nào văn minh hơn, đúng mực hơn thế không? Đó chẳng phải là thái độ ôn hòa, không bạo lực mà nhiều người vẫn ủng hộ đó sao? Lấy trường hợp các bác sĩ nha khoa làm thí dụ. Bức thư chính thức của họ với nội dung phàn nàn về thái độ của khách sạn trong vụ bác sĩ Nicholas, đã gửi tới khách sạn trong ngày hôm nay.
Hơn nữa, thực ra khách sạn còn đang gặp nhiều khó khăn, chưa phải lúc đưa ra giải quyết vấn đề này. Việc thay đổi ban quản lý sẽ đặt ra hàng loạt vấn đề, phát sinh vấn đề mới. Có lẽ, chờ đợi là cách lựa chọn khôn ngoan nhất lúc này.
Nhưng nếu thế, Peter nghĩ, thời cơ để có được sự thay đổi quyết liệt sẽ không bao giờ trở lại. Người ta sẽ luôn luôn có những lý do để trì hoãn hành động. Peter nhớ ai đó đã nói với anh điều này. Ai nhỉ? À bác sĩ Ingram, ông chủ tịch Hội nha khoa tính nóng như lửa kia đã từ chức bởi ông tin tính nguyên tắc của ông quan trọng hơn nhiều so với tính trục lợi. Ông đã rời khách sạn St. Gregory đêm hôm qua trong cơn giận dữ chính đáng.
Bác sĩ Ingram đã nói: “Đôi khi người ta cũng phải cân nhắc lựa chọn giữa một bên là ước muốn với một bên là niềm tin. Anh McDermott ạ, anh đã có cơ hội nhưng anh không làm như tôi. Anh quá lo cho cái ghế của anh ở khách sạn này. Tuy nhiên nếu anh còn có một cơ hội nữa, anh hay giành lấy nó…”.
– Ông Dempster à. – Peter nói – Luật về quyền công dân đã xác định rõ ràng. Dù chúng ta có trì hoãn hay vòng vo lẩn tránh một thời gian thì kết quả cuối cùng chỉ là một mà thôi.
– Theo tôi biết – người từ Montreal nhận xét – Hiện nay còn nhiều chuyện tranh cãi quanh luật dân quyền của nước ta.
Peter lắc đầu, sốt ruột. Anh đưa mắt nhìn một lượt quanh bàn:
– Tôi tin rằng một khách sạn tất cần phải thích ứng với thời thế đã đổi thay. Đây là những vấn đề nhân quyền mà thời đại chúng ta đã thức tỉnh. Tốt nhất, chúng ta nên chủ động nhận thức và chấp thuận những vấn đề đặt ra chứ đừng để rơi vào tình trạng bị động, bị bắt buộc phải thực hiện. Vừa rồi, tôi đã tuyên bố sẽ không bao giờ tán thành việc xua đuổi một người khách như bác sĩ Nicholas. Và tôi giữ vững lập trường này.
Warren Trent cười ha hả:
– Không phải tất cả bọn họ đứa nào cũng có tư cách như bác sĩ Nicholas.
– Ông Trent ạ, chúng ta có những tiêu chuẩn nhất định. Chúng ta sẽ tiếp tục duy trì các tiêu chuẩn đó, trừ trường hợp nào quá cá biệt.
– Tôi xin nhắc anh nhớ rằng: Làm như thế anh chỉ đưa khách sạn này đến chỗ lụn bại thôi.
– Có lẽ còn nhiều cách khác làm cho nó lụn bại chứ chẳng riêng gì việc đó.
Warren Trent đỏ bừng mặt khi bị Peter bốp chát lại như vậy. ông Dempster nhìn vào tay của mình:
– Đáng tiếc hình như chúng ta đã rơi vào một tình trạng bế tắc, ông McDermott ạ, theo quan điểm của ông, chúng ta có thể phải xem xét lại… – Lẩn đầu tiên người từ Montreal lộ vẻ dao động, hướng cái nhìn cầu cứu về phía ông Albert Wells – ông già nhỏ bé kia đang ngồi thu lu trong ghế của mình. Xem chừng ông ta như rúm người lại khi mọi người hướng cả về ông. Nhưng ông đã bắt gặp cái nhìn của Dempster.
– Charles ạ – Albert Wells nói – Theo tôi, chúng ta nên để cho anh bạn trẻ làm theo cách của anh – Rồi ông gật đầu với Peter.
Ông Dempster không hể đổi nét mặt, tuyên bố luôn:
– Như vậy, điều kiện của ông đã được chấp thuận, ông McDermott ạ.
Nghỉ giải lao. Trái với sự ăn ý trước lúc vào buổi họp, không khí bây giờ có vẻ gượng gạo, lúng túng. Warren Trent hằn học, phớt lờ Peter. Ông luật sư già tỏ ra không tán đồng, còn ông luật sư trẻ không bộc lộ rõ lập trường của mình. Émil Dumaire bám lấy Dempster chuyện trò sôi nổi. Hình như chỉ có mình ông Albert Wells phần nào mãn nguyện với chuyện vừa rồi. Christine bước ra cửa trước nhất. Lát sau, cô quay lại ra hiệu tho Peter. Qua khung cửa anh nhận ra chị thư ký Flore đang đứng đợi ở văn phòng ngoài. Nếu biết tính Flore thì nhận ra ngay phải có chuyện gì quan trọng khác thường mới khiến chị tới đây tìm anh. Anh xin lỗi mọi người, ra ngoài.
Khi Peter đến cửa, Christine đút vào tay anh một mẩu giấy. Cô thì thầm:
– Để sau hẵng đọc.
Anh gật đầu, nhét mẩu đi vào túi.
– Anh McDermott – Flore nói – lẽ ra tôi không tới quấy rầy anh.
– Tôi biết. Có chuyện gì vậy?
– Có người đang đợi anh tại phòng. Ông lão bảo là ông làm việc dưới lò đốt rác và đã thu được một vật quan trọng anh đang cần tìm. Lão ta không chịu đưa tôi, kiên trì ngồi đợi chưa chịu về.
Peter thảng thốt:
– Tôi sẽ đến ngay bây giờ.
– Nhanh lên nhé!
