Đêm đó, tôi chìm vào giấc mơ hỗn loạn. Trong giấc mơ, cánh cửa nhà bố mãi không gõ mở được, xen lẫn đôi mắt đẫm nước của mẹ. Cảnh tượng đó cứ lặp đi lặp lại như vậy. Khi tôi tỉnh dậy, trên chiếc ghế nhỏ đầu giường có một xấp tiền lẻ, vừa vặn năm mươi tệ.
Tôi cầm tiền, chạy vào bếp tìm mẹ. Bà đang nấu bữa sáng cho tôi.
“Mẹ ơi, số tiền này…”
“Tiền mua trang phục!” Mẹ lườm tôi một cái, “Cầm cho chắc, nếu làm mất tao đánh gãy chân mày!”
Buổi diễn văn nghệ được tổ chức tại nhà văn hóa huyện. Mỗi học sinh tham gia đều được phát một tấm vé.
Mẹ tôi tiện tay ném vé lên bàn: “Không đi! Tao bận sấp mặt đây!”
Trước buổi diễn, tôi thấy có người cầm máy ảnh chào mời phụ huynh: “Mười tệ một tấm, không đắt đâu! Khoảnh khắc ý nghĩa thế này nên lưu lại kỷ niệm!”
Chậc chậc, mười tệ một tấm, nếu là mẹ tôi, chắc chắn bà sẽ chửi hắn là cướp tiền rồi phun nước bọt đầy mặt hắn.
Rất nhanh đến lượt tôi lên sân khấu. Ánh đèn rực rỡ hội tụ trên người tôi. Lúc cúi đầu cảm ơn khán giả, tôi nhìn thấy mẹ ngồi ở một góc tối. Bà mặc chiếc áo dày cộm mà chỉ khi đi thăm họ hàng mới dám mặc, ra sức vỗ tay.
Sau buổi biểu diễn còn có phần trao giải, mãi đến năm giờ chiều mới kết thúc. Nhóm múa của chúng tôi đạt giải nhì, mỗi người được thưởng một cây bút máy.
Mùa đông trời tối sớm, khi bước ra khỏi nhà văn hóa, bốn bề đã mịt mù một màu đen.
Chú chụp ảnh đứng dưới ánh đèn đường, vẫy tay gọi: “Lại đây lấy ảnh!”
Mẹ tôi cùng đám phụ huynh ùn ùn kéo tới. Một lát sau, bà thở hổn hển bước ra, tay cầm một tấm ảnh. Bà nhìn tấm ảnh thật lâu dưới ánh đèn đường rồi kết luận: “Ảnh này chụp không đẹp, mười tệ bỏ phí rồi.”
Tôi nói: “Vậy trả lại đi, đắt quá mà.”
Bà lập tức nhét ảnh vào túi: “Người ta rửa ảnh ra rồi, làm gì có chuyện trả lại?”
Về đến làng, ai cũng khen ảnh chụp đẹp.
“Bé Bé trang điểm lên nhìn xinh quá trời…”
Mẹ tôi phản bác ngay: “Chụp không đẹp, lúc con bé biểu diễn còn đẹp hơn, trong đám hơn trăm đứa nhảy múa, nó là nổi bật nhất.”
Phát hiện tôi đang đứng đằng sau, bà vội nghiêm mặt lại. “Lần này chỉ lãng phí tiền một lần thôi, từ giờ phải tập trung toàn tâm toàn ý vào việc học, hiểu chưa?”
Lớn lên, tôi mới hiểu ra rằng, nhiều bậc phụ huynh cũng như mẹ tôi. Họ không có học vấn cao, họ mưu sinh vất vả cả đời. Cha mẹ họ chưa từng thể hiện tình yêu, nên họ cũng không biết cách bày tỏ tình cảm với con cái, hoặc họ thấy ngại khi làm vậy. Tình yêu của họ giống như một viên kẹo bọc mảnh thủy tinh vụn, nếu không cẩn thận, sẽ chỉ nhớ đến nỗi đau của vết thương, mà quên đi vị ngọt ẩn bên trong.
Mà tôi, cũng không khác gì họ. Tôi muốn nói với mẹ: “Mẹ ơi, giờ con đã hiểu nỗi khổ của mẹ. Con sẽ chăm chỉ học hành. Con sẽ rời khỏi ngôi làng này, đưa mẹ theo cùng.” Nhưng tôi cũng không nói ra được.
Chiếc váy biểu diễn kia quá sặc sỡ, không thể mặc hằng ngày. Mẹ treo nó ngay ngắn trong tủ, mỗi năm vào ngày hè nắng gắt, bà lại lấy ra giặt sạch, phơi khô, miệng lẩm bẩm: “Lúc đó tao đã nói rồi, chỉ mặc đúng một lần mà…”
Buổi biểu diễn này đã thay đổi tôi, cũng thay đổi mẹ. Bà nhận ra rằng, dù có cày cấy vất vả trên ruộng đất làng quê thế nào, cũng không thể sinh ra trứng vàng.
Khu vực chúng tôi sống là vùng trồng tre, có một ông chủ muốn mở nhà máy sản xuất đồ tre. Mẹ hối thúc tôi thi vào trường trung học tư thục ở huyện, còn bà thì đến xin việc tại nhà máy tre.
Tôi hơi lo lắng: “Huyện có nhiều trường giỏi lắm, thành tích của con có nổi bật được không?”
Mẹ tôi lườm: “Thử rồi sẽ biết! Kim Ngọc Phân này không nuôi đồ vô dụng!”
Dân làng ồn ào bàn tán.
“Bà ta nghĩ gì vậy? Bé Bé có phải học sinh xuất sắc gì đâu, còn đòi vào trường huyện?”
“Học ở huyện ăn ở tốn kém lắm, một tháng phải hai, ba trăm đồng, bà ta kiếm đâu ra tiền?”
“Đúng là đầu óc có vấn đề, nuôi con gái tốn công tốn sức, sau này cũng là con dâu nhà người khác.”
Bà nội cười ha hả: “Bao nhiêu năm nay nó dùng cái cớ cho Bé Bé học đại học để từ chối bao nhiêu mối mai. Ta thấy nó vẫn còn nhớ thương con trai ta thì có! Nó muốn đưa Bé Bé lên huyện học, chắc là để tìm lại Thanh Sơn thôi! Con bé Bé Bé đầu óc chậm chạp thế, nếu trường huyện nhận nó, ta sẽ viết ngược tên mình!”
Bố tôi còn quá đáng hơn: “Mẹ mày tính khí y như cái hố xí, trừ khi là gã đàn ông nào có bốn đứa con trai mà chẳng cưới nổi vợ, thì may ra mới lấy bà ta! Mày nói với bả đừng có mơ chuyện quay lại với tao nữa.”
Cái vẻ mặt đầy tự tin của ông ta suýt làm tôi buồn nôn đến nôn ra bữa tối hôm trước. Tôi phải giành lấy cơ hội này. Không chỉ vì bản thân, mà còn vì mẹ.
