Đám mợ lại nhốn nháo cả lên.
“Bao ăn ở? Vậy chẳng phải 480 tệ là tiền dư sạch sao?”
“Đi tận Quảng Đông cũng chỉ kiếm được năm, sáu trăm tệ, mà chi tiêu còn nhiều hơn! Ngọc Phân chưa học xong tiểu học mà cũng vào nhà máy tre, vậy con tiểu nhà tôi học xong cấp hai chắc chắn cũng vào được!”
Mọi người lập tức thay đổi thái độ. Ai cũng chen lấn chúc mừng, hỏi mẹ tôi xem có thể giúp giới thiệu con gái, con dâu, cháu gái của họ vào nhà máy hay không.
Bà Triệu bật cười: “Ngọc Phân còn chưa yên vị, mà mấy người đã nghĩ cô ấy có thể kéo mấy người vào sao? Nếu muốn vào nhà máy, trước tiên đọc sách cho nhiều vào!”
Mặt mấy bà mợ liền xám xịt.
Bà nội nghiến răng: “Một đứa chưa học hết tiểu học mà cũng vào nhà máy? Chắc chắn là ngủ với sếp!”
Mẹ tôi nổi đóa: “Tao chỉ ngủ với tổ tiên mười tám đời nhà mày thôi! Tao vào nhà máy bằng thực lực, kiếm tiền bằng bản lĩnh! Nếu mày còn năng bậy bạ, tao sẽ xé rách cái miệng thối của mày!”
Bà tức đến mức giơ tay định đánh. Đám người xung quanh vội vàng lao tới can ngăn.
Bà nội bị dọa đến mặt mày tái mét, vẫn cố bỏ lại một câu độc địa trước khi bỏ đi: “Tới huyện đừng có mò đến tìm con trai tao! Nó khinh thường một con đàn bà làm công nhân băng chuyền!”
Mẹ tôi cười khẩy: “Tao còn chả thèm loại đàn ông ở rể như nó!”
Bà nội bị chọc trúng điểm yếu, tức đến nỗi suýt nghẹn thở.
***
Những ngày sau đó, mẹ vừa lo chuẩn bị lên huyện làm việc, vừa sắp xếp việc nhà.
“Con sẽ đi theo mẹ lên huyện học bổ túc. Con không thông minh, nếu không chăm chỉ hơn, con sẽ không theo kịp chương trình học.”
“Nhưng con sẽ ở đâu? Học bổ túc tốn nhiều tiền không ạ?”
“Chuyện này con không cần lo. Mẹ đã tằn tiện suốt bao năm, chính là để dành tiền cho ngày hôm nay! Chỉ cần con học giỏi, số tiền này không phí công!”
Hồi đó, hầu hết con trong làng đều nghỉ học sớm để đi làm. Mẹ tôi là người đầu tiên bất chấp tất cả để dốc sức lo cho con học hành.
Bố tôi về làng mấy hôm, vừa nghe tin mẹ tôi muốn đưa tôi lên huyện, ông ta liền chau mày: “Ngọc Phân, tao thấy đầu óc mày có vấn đề rồi! Dù sao tao cũng không bỏ một xu nào cho chuyện này, mà Bé Bé cũng không ở nhà tao!”
Mẹ tôi bật cười: “Yên tâm! Tao biết mày là thằng ở rể, ngày ngày phải hầu hạ vợ con người ta, nào dám đòi cho con gái mày ở cùng? Mày chẳng có cái gì ngoài gương mặt chăm tạm . Mày có bản lĩnh thì mua nhà riêng ở huyện mà sống! Ở trên giường thì ba phút là xong, vợ mày chịu nổi không?”
Bố tôi tức đến mặt xanh mặt đỏ: “Con đàn bà vô liêm sỉ! Trước mặt con gái mà dám những lời đó!”
Mẹ tôi cười phá lên: “Chọt trúng tim đen nên nhảy dựng lên à?”
Trận chiến này, bố tôi đại bại!
***
Hôm mẹ tôi đến nhà máy tre báo danh, bà dẫn tôi theo. Khi bà hỏi tổ trưởng xem có phòng trọ nào phù hợp để hay không, đúng lúc giám đốc nhà máy – ông Cao – đi ngang qua. Vợ ông Cao đã bỏ đi với người khác tám năm trước, từ đó đến nay ông một mình nuôi con.
Có lẽ vì đồng cảm với cảnh ngộ của mẹ, ông chỉ vào một căn phòng tạm bợ trong khu nhà xưởng: “Nếu cô không chê nóng, có thể ở tạm đây một thời gian.”
Các đã bao giờ sống trong một căn phòng lợp tôn vào mùa hè chưa? Gió từ quạt máy thổi đến chẳng khác gì hơi nóng phả ra từ lò nướng. Chỉ cần vô chạm tay vào vách tôn, liền có cảm giác da thịt bị đốt cháy xèo xèo.
Trước khi ngủ, mẹ phải hất nước lên vách tôn vài lần để làm mát. Dù vậy, suốt cả đêm, quần áo trên người vẫn ướt sũng mồ hôi, chưa từng khô ráo. Nhưng tôi lại thích căn phòng container này. Bởi vì ở đây không có rắn bò vào lúc nửa đêm, không có chuột chạy lạo xạo trên mái nhà. Càng không có chuyện đang ngủ say đến ba giờ sáng thì giật mình tỉnh dậy, phát hiện trần nhà dột nước, chăn đã bị ướt một nửa.
Giám đốc nhà máy, ông Cao, có một cậu con trai bằng tuổi tôi, đang học thêm ở trung tâm. Mẹ tôi liền tranh thủ hỏi thăm thông tin lớp học thêm từ ông ấy.
Ông Cao kinh ngạc: “Cô kiếm 480 tệ một tháng, lại muốn cho con gái học lớp bổ túc giá 400 tệ?”
Mẹ tôi hơi ngượng ngùng: “Chỉ học hai tháng hè thôi mà. Dù sao tôi cũng chỉ có một đứa con, không thể để nó sống lông bông được.”
Mặc dù công nhân trong nhà máy đều không hiểu, nhưng mẹ vẫn quyết định cho tôi theo học lớp bổ túc đắt đỏ đó. Có điều, tôi học lớp tám người, còn con trai ông Cao – Cao Triết Viễn – học lớp một kèm một.
Mẹ tôi làm công nhân phổ thông. Công việc hàng ngày là chọn lọc tre và ép tấm ván. Trước đây ở quê, bà đã biết đan giỏ, đan sọt từ tre, nên bà chọn tre rất nhanh và chính xác. Bà thậm chí chỉ cần liếc mắt cũng có thể nhận ra nguyên liệu tre nào cần đem đi chế biến ngay, nguyên liệu nào có thể để lâu hơn. Tan ca, nếu không đọc sách, mẹ sẽ ngồi quan sát từng thanh tre.
Những điều nhỏ nhặt ấy khiến giám đốc Cao ý. Có đôi khi ông Cao sẽ trò chuyện đôi câu với mẹ.
